TikTok; triggers en romantiseren

Jaren geleden – vóór het tijdperk van Instagram – ontdekte ik pro-ana. Misschien omdat het al zo lang geleden is, voelt het voor mij haast niet meer als iets wat nu ook speelt. Toch is dit niet minder waar. Pro-ana is (helaas) ook van deze tijd. Niet alleen via Instagram, wat al eerder in deze blog werd beschreven, maar ook via de app TikTok. 

Nieuwsgierig maakte ik onlangs een account aan. Meteen werd ik overspoeld door filmpjes met harde muziek. Over overprikkeling gesproken. Ik typte verschillende hashtags in de zoekbalk, net zoals ik jaren hiervoor ook had gedaan. De hashtags werkten. Ik werd overladen door magere lichamen, sondes, weegschalen, meetlinten, eetbuien, zelfmoordberichten, automutilatie… Berichten die ik op Instagram toch minder zie, juist door de richtlijnen die daar gehanteerd worden.

Niet alleen deze hashtags schijnen te werken. Steeds vaker lees ik dat gebruikers op hun persoonlijke ‘for you’ pagina filmpjes tegenkomen die pro-ana gerelateerd zijn (zie onder andere dit artikel en dit artikel). Dit betekent dus dat het bereik groter is dan alleen de zoektermen. Iedereen zou dus in contact kunnen komen met pro-ana gerelateerde content. En dat is – in mijn ogen – best verontrustend. Daarnaast is de veiligheid op TikTok anders dan op Instagram. Instagram kent bepaalde richtlijnen, hashtags met een waarschuwing. TikTok heeft dat veel minder. Omdat TikTok een bedrijf is dat gefocust is op groei, worden er minder meldingen gehanteerd, puur om maar zo veel mogelijk verkeer te hebben (bekijk hier een fragment uit ‘De wereld draait door’ waarin dit wordt besproken). Want verkeer is groei, en groei is geld. Dit betekent helaas dat het niet zo’n veilige plek is als het zou kunnen zijn. Steeds vaker zie ik berichten als ‘Pro-Ana Content On TikTok Is Hidden In Plain Sight‘ of ‘TikTok Has a Pro-Anorexia Problem‘. Ook al zijn er nieuwe richtlijnen doorgevoerd en zijn bepaalde hashtags niet meer toegankelijk, de oorspronkelijke posts zijn nog wel zichtbaar. 

Pro-ana op social media heeft wat mij betreft twee kanten die schadelijk kunnen zijn. Aan de ene kant de triggers, het stimuleren van eetgestoord gedrag en het promoten van een ongezond lichaamsbeeld. Hier tegenover staat het romantiseren van een eetstoornis. Naar mijn idee zijn deze twee vaak verweven in elkaar. Want het promoten van een ongezond lichaamsbeeld gebeurt vaak door het romantiseren van een eetstoornis. 

Triggers

Triggers blijven een lastig iets. Want in hoeverre zijn triggers je eigen verantwoordelijkheid? Niet elke eetstoornis ziet er hetzelfde uit. Niet alleen inhoudelijk, maar ook fysiek. Dit is dan meteen ook mijn probleem met de zogenaamde before en after foto’s. Mensen die laten zien hoe ze er tijdens een eetstoornis uitzagen en hierna. Dit geeft – naar mijn idee – een verkeerde boodschap. Ik denk dat het onmogelijk is om een eetstoornis in een foto te vangen. Of twee foto’s. Want veel eetstoornissen zijn juist onzichtbaar. Daarnaast betekent aankomen (of afvallen) niet altijd dat je een eetstoornis hebt overwonnen. De strijd begint hierna pas. En die is op beeld niet vast te leggen. Ook merk ik dat er binnen de recovery community nog best wel de nadruk op de calorie-intake ligt. Dat is begrijpelijk, maar dat kan voor sommigen ook een trigger zijn. 

Zelf had ik snel het idee dat mijn eetstoornis ‘onderdeed’. Dat ik niet ziek of dun genoeg was. Hierdoor zag ik veel als een trigger. Een deel hiervan lag ook zeker bij mij. Maar ik denk dat het plaatsen van pro-ana content vaak ook bedoelt is als trigger. Om juist die gevoelens bij anderen los te maken. Om de ziekte te verspreiden.

TikTok blijkt hier een goed medium voor. Net als Instagram maakt TikTok gebruik van een bepaald algoritme. Op deze manier krijg jij als gebruiker te zien waar je in het verleden naar hebt gezocht. Op die manier proberen ze gebruikers tevreden te houden, waardoor de kans groot is dat ze de app blijven gebruiken. Omdat TikTok minder scherpere regels heeft omtrent thema’s als pro-ana, is de kans groot dat je eerder in deze ‘loophole’ terechtkomt. Dit is ook wat er bij mij gebeurde. De tweede keer dat ik de app opende, kreeg ik veel ziekelijke berichten te zien, met de meest gruwelijke teksten. Ik zat er al haast middenin, na één keer zoeken. 

Romantiseren

Zoals ik net al zei, zijn triggers vaak verweven in het romantiseren van een eetstoornis. Ook al lijken ze haaks op elkaar te staan, vaak gaan ze – in mijn ogen – juist hand in hand. Het eenzijdige beeld dat hier neergezet kan worden, doet me een beetje denken aan de film ‘to the bone‘ die een tijd geleden op Netflix verscheen. Hier wordt heel duidelijk alleen de ‘mooie’ kant van een eetstoornis in beeld gebracht. Niet de lelijke waarheid, vol leugens en paniek. Is dit ook wat ik op TikTok zie? Hier kan ik heel kort over zijn. Ja. Maar ook nee. Want nee is namelijk de andere kant. De kant die ik net benoemde. De mensen die posten over hun eten, gewicht, purgeren. Dat is een deel van de lelijke kant. Toch zie ik ook veel van de zogenaamd ‘mooie’ kant. Accounts vol slanke (lees: magere) lichamen. Filmpjes van bodychecks. Accounts die eetstoornis promoten. Accounts die je ziek(er) willen maken. In dit filmpje gaat Sarah Hawkinson verder op dit thema in.

Voor de likes

De laatste categorie die mij persoonlijk erg stoort, zijn de mensen die de bekende pro-ana hashtags gebruiken om meer likes en bereik te creëren. Foto’s van een hond in de tuin of een bloem in de zon hebben over het algemeen weinig maken met een eetstoornis. Toch zie je ook deze beelden voorbijkomen. Voor mij wel een fijne afleiding; een pauze van al het andere wat ik ook tegenkom. Maar ik vind het storend als mensen gevaarlijke ziektes – zoals een eetstoornis – gebruiken om zelf van te profiteren. Om maar meer likes en volgers te krijgen. 

Je bent meer dan een eetstoornis

Daarnaast is er nog iets dat mij persoonlijk bezighoudt. Ergens kan ik me voorstellen dat je je gaat gedragen naar een account dat je beheert. Je ontmoet mensen, maakt misschien wel nieuwe vrienden, wil meer posten, meer volgers. Wellicht begint dit deel te groeien. Word jij dat account, en hiermee je stoornis. Als ik de accounts bekijk, zie ik ziektes. Ik zie geen mensen meer. Alles draait om afvallen, eten, niet eten.. Is dit wat je wil zien? Is dit wat je wil zijn? 

Dit doet me ook denken aan een blog die Daphne een tijd geleden heeft geschreven:

Die eerste indruk mag te allen tijde een weerspiegeling zijn van hoe het met jou gaat. Dat hoeft niet mooier en ook niet minder mooi dan het in werkelijkheid is. Dat is de kracht van openheid en van meer awareness, zowel online en offline. Iets wat online misschien wel de eerste stappen heeft gezet. Maar is het niet nóg belangrijker om de mens het méést zichtbaar te maken? – Uit de blog ‘Social media disorder

Ik vind zelf beide kanten erg gevaarlijk en eerlijk gezegd weet ik ook niet welke schadelijker is. In mijn ogen is het verstandig om je te realiseren dat deze kant ook zeker aanwezig is en jezelf af te vragen of dit iets is waar je je in wilt mengen. Wil je meer lezen over hoe je dit veilig kunt houden? Dan raad ik je aan om deze blog van Irene eens te lezen.

Is het alleen maar negatief?

Nee, dat denk ik niet. Zolang jij jezelf kan beschermen tegen mogelijke triggers kun je hier ook veel steun uit halen. Zo speelt humor ook een belangrijke rol op het platform van TikTok. Ik kan me voorstellen dat dit ook wel heel helpend kan zijn om het op deze manier wat luchtiger te houden. Dit doet me ook een beetje denken aan de blog van Irene over eetstoornisherstel en bijbehorende memes. Toch een beetje de luchtigheid opzoeken door middel van wat zelfspot.

Daarnaast speelt het vinden en krijgen van steun ook een belangrijke rol. Ik herken dit zelf ook wel vanuit bijvoorbeeld Instagram en ik denk dat dat op TikTok net zo kan werken. Zolang je jezelf binnen de juiste groep begeeft en je je bewust bent van jouw eigen moeilijkheden, kunnen apps als deze ook juist heel fijn en helpend zijn als je een eetstoornis hebt. Juist om af en toe wat extra motivatie te krijgen om te herstellen; een extra reminder om je best te (blijven) doen.

Al met al ben ik geen fan van TikTok. Ik moet eerlijk bekennen dat ik echt wel kan lachen om de content die ik voorbij heb zien komen (veel kattenfilmpjes zijn er ook te vinden), maar ik kan me niet zo inleven in de houding die het medium aanneemt tegenover de serieuzere en heftige beelden die ook voorbijkomen. 

En Proud2Bme dan?

Ook met het Proud2Bme team hebben wij nagedacht of wij zichtbaar willen zijn op TikTok. We zijn, mede door de enquête die wij onlangs op Instagram hebben gehouden onder onze volgers, tot de conclusie gekomen dat het platform zich niet leent voor de manier waarop wij informatie willen verstrekken. Ook willen we voorkomen dat het ten koste gaat van onze andere content en wij vinden dat dit hier momenteel niet tegenop weegt. Wel vinden we het belangrijk om onze doelgroep over het gebruik van TikTok te informeren – vandaar deze blog. Ook blijven we er graag over in gesprek, dus wil je iets delen, doe dat dan gerust in de comments.

♥ 


Al eerder kwamen er blogs online over sociale media in combinatie met eetstoornissen en psychische problematiek. Deze vind je hier terug. 

Lonneke

Geschreven door Lonneke

Reacties

42 reacties op “TikTok; triggers en romantiseren”

  1. ik heb geen tiktok en ik heb er ook geen behoefte aan

  2. Ik heb ook geen TikTok en ken het amper. Fijn dat ik via Proud altijd op de hoogte wordt gehouden van de laatste stand van zaken rondom pro-ana zodat ik weet waar ik de meest destructieve content kan vinden als ik weer eens een zwak moment heb šŸ™

    1. Jij bent 100% zelf verantwoordelijk voor je gevoel en acties als je zelf triggers gaat opzoeken. Don’t put the blame on others.

      1. Daar ben ik het niet mee eens. Ik denk juist dat door invloed van anderen je niet altijd je verantwoordelijkheid meer (kunt) nemen en je juist daardoor oa. meent iets met eten te willen of moeten doen; pas dan kom je vaak, gaandeweg, tot de conclusie hoe het nou werkelijk zit, maar dan moet je nog weer de weg terug naar jezelf, maar dat is niet altijd even makkelijk. Het is misschien de manier hoe A het brengt, maar op zich kan ik het wel begrijpen, dat dat ook een onderdeel is van zeggen hoe vast je er (nog) inzit. Een onderdeel van eetproblemen is toch vaak hoe je je uit of wenst te uiten en dat het bv. niet lukt of je doet het op voor anderen ongepaste wijze of met dubbele boodschap, omdat je vooral zo vaak niet werkelijk gehoord wordt, (in je nood).

  3. Reactie op A: wat een zure reactie zeg. Pro-ana is er nu eenmaal en hier in deze en andere blogs wordt er juist geschreven over wat de negatieve gevolgen ervan zijn. Wil je soms dat Proudbme maar krampachtig moet gaan verzwijgen dat pro-ana bestaat? Dat lijkt mij veel problematischer want door dit soort blogs beseffen mensen die pro-ana opzoeken wel dat dat gewoon niet helpend is (voor mij is dat in ieder geval zo). Dat het op tiktok te vinden is, is best wel algemeen en er wordt nergens gezegd waar het precies te vinden is. En kom op, iedereen weet dat er op elk sociale medium wel ergens pro ana te vinden is (helaas),dat is niet iets wat je in deze blog voor het eerst te weten komt

  4. En Lonneke: interessante blog! Ik dacht dat er algemeen geldende regels zouden zijn voor alle sociale media over dat bepaalde foto’s n berichten niet mogen. Maar bij Tiktok kunnen dit soort dingen wel geplaatst worden blijkbaar. Zou eigenlijk goed zijn als er wel van die regels komen waar elk medium zich aan moet houden. Ik vind het sowieso echt goed dat sommige sites een melding geven met links naar hulp voor eetstoornissen als je zoekt naar pro ana. Dat zou overal moeten eigenlijk

  5. Ik ben lid geworden om bv. tik toks van Enzo Knol te kijken. Ik vind het wel leuk als er soms toevallig iets nieuws ontstaat of vooral leuke moves ed. en omdat het zo kort is, is het juist leuk. Verder vind ik het eigenlijk zonde van mijn tijd, haha.

  6. Dit is al de zoveelste keer dat ik lees/hoor over tik tok als onverantwoord platform. Het erge vind ik ook dat de doelgroep van tik tok erg jong is, gemiddeld 13 a 14 jaar geloof ik. Het idee dat mijn nichtjes van 11 en 13 hier op zitten vind ik heel naar, een van hen heeft al moeite met normaal eten, dan is dit de ideale gateway naar een eetstoornis. Hopelijk is er een beleidsvoerder in dat bedrijf met nog een flintertje moraal die hier iets aan kan doen.

  7. Ik heb gisteren tiktok gedownload om de content te zoeken. Ik weet wel dat ik het niet moet doen, maar kan het dan toch niet laten. Had het liever niet geweten.

  8. Als je zoekt dan zul je vinden; zo zit dat ook met pro ana. Het is niet alsof tiktok de enige plek is waar je pro ana content aan kunt treffen. Helaas hoef je er op tiktok dus ook niet naar te zoeken.
    Maar om nu deze blog de schuld te geven van je eigen wens om pro ana te bekijken, vind ik behoorlijk overdreven… een mens heeft ook eigen verantwoordelijkheid.
    Het is juist goed dat dit besproken wordt. Oa zodat volwassenen met kinderen hier op de hoogte van zijn, en op die manier ‘verantwoord tiktokgebruik’ op zijn minst bespreekbaar kunnen maken.

  9. Zal wel te ‘ oud ‘ zijn om de lol er echt van in te zien. Heb echt helemaal niks met tiktok.

  10. Vind het ook wel behoorlijk triggerend. Gelukkig kan ik nu m’n verantwoordelijkheid nemen en er niet naar op zoel gaan, maar als dit er eerder op geweest zou zijn had ik mijzelf er niet vanaf kunnen houden.
    Je kan je afvragen of mensen altijd hun verantwoordelijkheid kunnen nemen.

    Toen ik ver weg gezakt was in de es kon ik die verantwoordelijkheid niet meer nemen. De es is dan TE sterk.

    1. Er zullen nou eenmaal altijd triggers zijn in het leven. Toen ik heel diep in mijn eetstoornis zat was werkelijk alles een trigger en had ik dit soort blogs echt niet nodig om schadelijke pro-ana content te vinden. Daar was ik zelf overal naar op zoek. Ik vind het te makkelijk om zo’n blog de schuld te geven dat je er zelf heel bewust naar op zoek gaat. Je hebt ook de keuze om dan bijvoorbeeld op het forum te zoeken naar hulp en steun en motiverende content. En ja die keuze heb je ook als je heel diep en als je Ć©cht tĆ© diep zit, dan is zoals ik al zei alles een trigger en daar kan deze site geen rekening mee houden. Er zijn ook mensen die met deze blog wel geholpen zijn…

  11. Ik ben het eigenlijk wel eens met A. Je komt toch naar proud om NIET bezig te zijn met pro Ana? Toen ik nog diep in mijn es zat, vertaalde elk bericht wat zei dat het schadelijk voor mij was, zich in mijn hoofd als; mooi dus dat moet ik opzoeken/doen!
    Natuurlijk ben je zelf verantwoordelijk voor triggers maar feit is wel dat hier mensen met eetstoornissen komen in verschillende vormen en verschillende stadia. Een wat algemener bericht over dat ticktock risico’s met zich meebrengt, was misschien beter geweest. Ik snap de goed bedoelde intentie hoor, maar dit soort dingen heb ik me eerder ook vaak aan gestoord bij proud. Hoe meer benadrukt werd hoe fout iets is, hoe meer het triggert. En dan voel je je dubbel slecht, omdĆ”t het je triggert. Althans zo was dat voor mij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *