Wanneer weer ongesteld na eetstoornis?

 

''Ik heb een eetstoornis en word daardoor al lange tijd niet ongesteld. Inmiddels ben ik beter aan het eten, wanneer word ik weer ongesteld na mijn anorexia?'' Deze vraag wordt mij via het forum of de adviesmail regelmatig gesteld, in de hoop dat ik een antwoord kan bedenken vanwege mijn eigen ervaring of kennis. Ik vind het altijd best een beetje lastig om deze vraag te beantwoorden en daarom schreef ik deze blog. Hopelijk geeft dit je voldoende informatie om vol te houden, te ontdekken waarom je menstruatie nog niet op gang gekomen is of om het beter te begrijpen...

Het uitblijven van de menstruatie is een van de gevolgen van een eetstoornis. In de medische wereld wordt het uitblijven van je menstruatie amenorroe genoemd. Er zijn twee vormen van amenorroe; primaire en secundaire amenorroe. Bij de eerste wordt een meisje niet ongesteld op de leeftijd waarop dit normaal gesproken gebeurt. Ze is nog nooit ongesteld geworden. Bij secundaire amenorroe is iemand in het verleden wel gewoon ongesteld geworden, maar is dit opgehouden sinds minimaal 4 maanden.

ongesteld eetstoornis

Een keer niet ongesteld worden, komt bij meer vrouwen voor. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in een stressvolle periode, als je net bent gestopt met hormonale anti-conceptie of om andere reden. Overleg altijd met een huisarts, wanneer je merkt dat jouw menstruatie langere periode weg blijft. Naast de gevolgen van een eetstoornis, kunnen ook zwangerschap, medicijngebruik, problemen met de geslachtsorganen of schildklier of een verstoring in de hormoonhuishouding de reden zijn waarom je niet ongesteld wordt. Het uitblijven van je menstruatie is dus niet per definitie het gevolg van een eetstoornis, maar bij eetstoornissen in combinatie met ondergewicht of ondervoeding is dit vaak wel het geval.

Het uitblijven van de menstruatie komt voornamelijk, maar niet alleen voor bij anorexia nervosa. Ook mensen met eetstoornissen zoals boulimia en eetstoornis nao lopen dit risico. Ondervoeding is niet alleen een te laag gewicht, maar kan ook inhouden dat je een te laag vetpercentage hebt of tekorten hebt aan vitamines en andere bouwstoffen.

Waarom blijft de menstruatie uit?
Wanneer je al op jonge leeftijd een eetstoornis ontwikkelt, kan het zo zijn dat je nog helemaal niet ongesteld bent geworden en de eetstoornis dit ook nog eens heeft uitgesteld. Wanneer je wel al ongesteld bent geweest, maar dit niet meer bent, kan de oorzaak bij jouw eetstoornis liggen. Vaak heeft dit te maken met ondervoeding, ondergewicht, stress en/of te intensief sporten. Je krijgt hierdoor een te kort aan oestrogeen, een belangrijk hormoon voor vrouwen. Dit vrouwelijke hormoon zorgt ook nog eens voor gezonde huid spanning, sterke botten, een gezond vetgehalte in je bloed, goede hersenfunctie en emotionele balans. Best een handig hormoon dus!

fertile

Het komt er op neer dat oestrogeen en een aantal andere hormonen het mogelijk maken voor een vrouwenlichaam om een eitje te laten ‘springen' tijdens de eisprong. Je ovuleert. Als dit eitje niet wordt bevrucht, wordt het door je lichaam tijdens de menstruatie met baarmoederslijmvlies naar buiten gebracht. Als jouw lichaam niet sterk genoeg is of niet alle ballen meer hoog kan houden, kan je menstruatie stoppen. Je lichaam geeft hiermee ook aan dat je op dit moment niet in staat bent om een baby te dragen. Je maakt minder hormonen aan die dat mogelijk maken. Eigenlijk ook wel slim van je lichaam, als het het zo zwaar heeft. Je lichaam zet hiermee eigenlijk functies (tijdelijk) op pauze, die nu te zwaar zijn. 

De pil en je menstruatie als je een eetstoornis hebt
Wanneer je hormonale anticonceptie gebruikt, word je vaak iedere maand ‘nep-ongesteld'. Ik zeg ‘nep', omdat dit geen bloeding is zoals die plaatsvindt na het vrijkomen van een eitje dat niet bevrucht is. De bloeding die je hebt tussen de pilstrips of Nuvaringen door is geen menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding. Je kunt hieraan niet afmeten of jij, zonder het gebruik van anti-conceptie wel of niet ongesteld zou worden. Heb je een eetstoornis en twijfel je of je nog wel menstrueert, overleg dit dan zeker met je huisarts. Stoppen met hormonale anticonceptie kan ook een manier zijn om er achter te komen of je nog ongesteld wordt, maar houd dan wel rekening met het uitblijven van je menstruatie door het 'ontpillen' dat je dan doormaakt. Lees daarover meer in de blog hierover.

Ben je onvruchtbaar als je niet ongesteld bent?
Je bent niet per definitie onvruchtbaar als je niet bloedt iedere maand. Het uitblijven van je menstruatie, kan niet voorspellen dat dit iedere maand zal uitblijven. Dat je deze maand niet ongesteld werd, betekent niet dat er deze maand ook geen eisprong plaats vindt. Je bent dus niet beschermd tegen zwangerschap, wanneer je menstruatie uitblijft en veilig vrijen blijft dus belangrijk als je geen actieve kinderwens hebt. Enkele vrouwen kunnen gewoon zwanger raken, ook al zijn zij niet regelmatig of helemaal niet ongesteld. Het uitblijven van je menstruatie staat dus niet voor de volle 100% gelijk aan onvruchtbaarheid. Dit kan wel een gevolg zijn voor vrouwen waarbij de menstruatie lange tijd weg blijft, zoals je hier onder kan lezen.

pil

Wanneer word je weer ongesteld?
Dit is een brandende vraag bij veel mensen met een eetstoornis. Helaas kan niemand jou daar een kant en klaar antwoord op geven. Bij iedereen verloopt herstel lichamelijk en geestelijk weer anders. In de meeste gevallen worden vrouwen en meisjes na gewichtsherstel weer ongesteld. Misschien gebeurt het al meteen wanneer je jouw gezonde gewicht bereikt, misschien pas na een aantal maanden. Sommige vrouwen moeten iets meer aankomen dan het minimale gezonde gewicht of eerst hun persoonlijke setpoint bereiken.

Als jij op dit moment niet ongesteld wordt, kun je jezelf geruststellen met wat ik vertel over de meeste vrouwen. Dit is echter absoluut geen garanderen of iets waar je direct vanuit moet gaan. Ongeveer 30% van de vrouwen met secundaire amenorroe blijft namelijk menstruatie problemen houden na het herstel van het lichaamsgewicht en/of eetstoornis. Een deel hiervan blijft permanent onvruchtbaar en wordt niet meer ongesteld.

Waardoor word je weer ongesteld?
Gewichtsherstel en het herstellen van het eetpatroon zijn twee belangrijke factoren in het herstellen van een gezond vrouwelijk lichaam. Heb je een eetstoornis, dan is het verstandig daar zo vroeg mogelijk hulp voor te zoeken. Je kunt dan werken aan je lichamelijke en geestelijke herstel. Zit je langere tijd op een gezond gewicht, ben je stabiel en eet je voldoende, maar word je na een half jaar nog steeds niet ongesteld, overleg dan zeker met je huisarts. Deze kan mogelijk een bloedonderzoek doen en samen met jou kijken wat er aan de hand is.

Hoe zit dit bij jou?

Fotografie: Dangerous Dan, Linspiration, Phalinn Ooi

 

Gerelateerde blogposts

Reacties

Just me - Zaterdag 19 november 2016 10:32
Ik moest mijn evaluatiegewicht bereiken en ongesteld zijn, mocht ik stabiliseren. Eindelijk dat gewicht bereikt, maar niet ongesteld: Verder aankomen dus...
Balen, alle motivatie weg. Langzaam viel ik weer wat af, maar ik zag wel in dat ik er dan nooit kwam, dus toch weer meer gaan eten.
Na twee en een half jaar, was ik plotseling weer ongesteld, terwijl ik nog iets onder mijn evaluatiegewicht zat.Nu menstrueer ik weer regelmatig en weet ik dat ik minimaal x kilo moet wegen om een goede menstruatie te hebben.
Het is voor mij nog steeds een raadsel waarom ik, toen ik mijn evaluatiegewicht had bereikt, niet ongesteld was en na een paar weken, toen ik er iets onder zat het ineens wel werd....
Maar goed, ik ben er blij mee en het is voor mij een motivatie om toch naar gezond gewicht aan te komen. Ik heb nu de zekerheid dat ik mag stabiliseren als ik op mijn evaluatiegewicht zit.
Suuz - Zaterdag 19 november 2016 11:15
Ik werd weer ongesteld toen ik een poosje een gezond bmi had. Daarna is het zelfs weer een tijdje uitgegaan door afvallen. Mijn les is dat je voldoende moet blijven wegen. Nu heb ik een bmi van zo'n 22 en merk ik dat ik in perioden van stress wel extra moet oppassen. Maar verder is wat menstruatie betreft bij mij alles weer goed gekomen, terwijl ik een aantal jaren geleden echt bang was dat het nooit terug zou komen. Mijn amenorroe heeft zeker een jaar of vijf geduurd toen ik Anorexia had. Dus echt, als het bij jou lang weg is gebleven, doorzetten, hoe moeilijk dat ook is. 😚
Sheila - Zaterdag 19 november 2016 11:29
Toen ik nét 1 kg onder minimaal gezond gewichg zat, werd ik gelijk weer ongesteld. Ik voel het ook echt altijd aankomen als ik ongesteld word. Hiervoor was mijn menstruatie 13 maanden uitgevallen. Nu zit ik 2 kg boven dat gezonde gewicht, en ben ik nog steeds niet ongesteld. Het is dan wel een paar jaar later (2), maar ik ben niet gegroeid en mijn min. gezond gewicht is dus niet enorm verschoven. Dus hoe kan dit?
Thesunwillrise - Zaterdag 19 november 2016 12:11
Bij mij kwam mijn menstruatie heel snel terug. Eerlijk gezegd vind ik dat alleen maar lastig. Juist omdat ik op dat gewicht nog niet kon stabiliseren, omdat het mijn setpoint nog niet was. Terwijl er vaak gezegd wordt dat je fysiek weer gezond bent als je menstrueert. Ik zit inmiddels handen vol met kilo's boven het gewicht waarop ik ging menstrueren, en uit ervaring weet ik dat ik nog niet ben op mijn setpoint. Soms voelt het alsof ik een nep eetstoornis heb, of dat mijn vetpercentage blijkbaar al snel hoog genoeg is en dat het allemaal wel meevalt. Ik had liever gehad dat ik pas ging menstrueren als ik echt op m'n setpoint was, want ik heb lange tijd geprobeerd mijn gewicht kunstmatig stabiel te houden door steeds minder te gaan eten. Zelfs mijn behandelaren vonden dat prima.

Bovendien vind ik die gewichtsschommelingen echt meer dan verschrikkelijk. Voordat ik ongesteld moet worden, kan ik zo 2,5 kilo meer wegen dan anders. Het geeft ook gewoon onrust in mijn proces van aankomen. Wat ook lastig is, is dat ik in mijn menstruatieweek én de week ervoor vaak echt heel verdrietig en depressief ben.
Lusi - Zaterdag 19 november 2016 13:39
^Dat je fysiek gezond bent als je weer menstrueert is echt een fabeltje. Vaak geeft het een indicatie omdat voor de hormonen vetten nodig zijn uit je voeding, je lichaam er enigszins op vertrouwt dat jij en je kind het aankunnen, omdat bij een tegenslag nog iets te ondervangen is voor korte tijd -als het ware-. In theorie. Voor een groot deel werkt het wel zo, alleen láng niet altijd. Niet elk lichaam trapt (op hetzelfde moment) op de rem. Wat eigenlijk alleen maar schadelijk voor je lijf is.... want ja menstrueren vergt het e.e.a. van je lijf. Er zijn mensen met een BMI van 14 die gewoon door menstrueren: dat is verre van gezond, maar het gebeurt wel. Menstrueren met een behoorlijk laag BMI/vetpercentage is ook zéker geen uitzondering. Ook kan je lichaam qua hormonen e.d. sowieso compleet in de war zijn. Anyway: je menstruatie als leidraad houden of je al dan niet gezond bent is niet verstandig.
Nadine - Zaterdag 19 november 2016 14:54
Ik heb boulimia, helemaal geen ondergewicht maar ik word ook niet meer ongesteld
Le Penseur - Zaterdag 19 november 2016 14:54
Ik ben vanaf mijn 13de om medische redenen (altijd mega zwaar ongesteld) aan de pil gegaan. Tijdens mijn eetstoornis (AN en NAO) aan de pil gebleven en vrijwel normaal 'ongesteld' gebleven. Alleen toen ik heel laag zat qua gewicht (randje opname) vrijwel geen maandelijkse bloeding. Voor mijn eetstoornis had ik licht ondergewicht. Nu zit ik al ongeveer 5 jaar op een gezond gewicht. Op 2de kerstdag 2015 ben ik na 15 jaar pilgebruik gestopt met de pil (ik was een beetje klaar met de hormonen) en nu, bijna een jaar later, ben ik nog steeds niet regelmatig ongesteld. Mijn cycli variëren tussen de 22 en 34 dagen. Wel ben ik veel minder zwaar ongesteld dan voor ik aan de pil begon. Ik sport veel, 3-4x per week krachttraining, maar mijn bmi is goed en mijn vetpercentage is zeker niet te laag (laatst nog laten meten).
Zou ik ooit nog regelmatiger ongesteld worden, of zal ik moeten accepteren dat dat waarschijnlijk niet meer gaat gebeuren?
Just me - Zondag 27 augustus 2017 20:51
Ik zou je adviseren om toch naar de huisarts te gaan..❤
Anoniem - Zaterdag 19 november 2016 15:31
Ik hoor vaak dat je nog meer moet aankomen wil je ongesteld worden.. ik kan je vertellen ik heb nu nog net een gezond gewicht bijna overgewicht en word niet ongesteld dus dat zou betekenen dat ik nog meer moet aankomen??? Dan zou ik overgewicht hebben... raar
*** - Zaterdag 19 november 2016 16:19
Ik ben terug ongesteld geworden toen ik nog ver onder een gezond gewicht zat. Om maar te zeggen dat gewicht en ongesteld worden niet zo rechtlijnig samenhangen als gedacht. Er spelen zoveel factoren mee zoals vetpercentage, stress, eetpatroon, ... Het gaat niet enkel om dat getalletje op de weegschaal en ongesteld worden betekent ook niet per se dat je al gezond bent.
m - Zaterdag 19 november 2016 16:20
ik vind het dat best wat vaker benadrukt mag worden dat meiden met een es zeer gevaarlijk bezig zijn wat vruchtbaarheid betreft. als je door je es verleden geen kinderen meer kan krijgen, vergeef je jezelf het toch nooit?? ik snap niet waarom dingen als haaruitval en darmproblemen veel vaker worden benoemd dan dit gevaar..
Ingrid93 - Zaterdag 19 november 2016 18:22
Zelf ben ik 7 jaar aan de pil geweest, ook in de periode van mijn es.
Ik ben gestopt met de pil toen ik 1 jaar op een gezond gewicht zat. Dat is nu meer dan 1 jaar geleden en sindsdien ben ik helemaal niet meer ongesteld geworden.
Na bloedprikken blijkt nu dat mijn schildklier normaal functioneert en het ook niet aan een verstoring in de hormoonhuishouding ligt. Ze denken dat het een gevolg is van mijn es! Ik wil heel graag kinderen en ben nu echt bang dat ik mezelf permanente schade heb toegebracht.
Iemand die dit herkent?
@ingrid - Zaterdag 19 november 2016 19:32
Jezus wat erg zeg!! ik ben nu ook aan het wachten op de eerste ongesteldheid. net gestopt met de pil dus heb echt geen idee maar ben wel bang dat het uitblijft en ik niet zwanger blijk te kunnen worden door m'n es verleden. Had ik daar vroeger toch maar meer bij stilgestaan.. ik hoop dat jonge meisjes hier meer op gewezen worden want geen kinderen kunnen krijgen is wel een hele hoge prijs
Birdy - Zaterdag 19 november 2016 19:57
Wat ik me echt al jaren afvraag en wat me ook echt bezig houdt... Ik ben door AN 4 jaar niet ongesteld geweest. Inmiddels al een paar jaar volledig hersteld, ook mijn menstruatie. Ben ik dan ook weer normaal vruchtbaar of kan dat zeg maar voorgoed een probleem zijn?
zz - Zaterdag 19 november 2016 20:29
Dat vind ik ook wel een interessant puntje, een trage schildklier en ongesteldheid. Ik zat al lange tijd weer op gezond gewicht maar werd nog steeds niet ongesteld. Toen heb ik bloed laten prikken en uiteindelijk kwam er uit dat ik een trage schildklier had. Ik slik er geen medicijnen voor en mijn menstruatie is uiteindelijk wel terug gekomen, maar nog altijd onregelmatig.
Dus voor sommige meiden kan dit misschien ook gelden, al denk ik dat het wel sneller ligt aan dat er nog steeds niet goed/voldoende gegeten wordt.
J. - Zondag 20 november 2016 00:17
Na de geboorte van mijn eerste 2 jaar niet ongesteld geweest. Zat bijna op gezond gewicht toen ik weer ongesteld werd. Dit 3 keer geweest, toen zwanger van de 2e. Nu weer normaal ongesteld, veel stress dus zit iets onder mijn gezonde gewicht
Snoezel - Zondag 20 november 2016 00:40
Ik ben sinds een tijdje gestopt met de pil om te kijken wanneer ik zelf weer menstrueer. Als dat gebeurt ga ik het weer gebruiken.
s. - Zondag 20 november 2016 15:11
Ik nam van mijn 14de de pil, van mijn 15 de tot 26 ste een eetstoornis gehad en pas een jaar na het halen van een minimum bmi ongesteld geworden.. het heeft tijd nodig zelfs bij het hebben van een gezond eetpatroon en een gezond gewicht
giraf - Zondag 20 november 2016 20:21
Maar als je door een te laag gewicht niet meer ongesteld wordt, is het dan het beste om de pil wel of niet te nemen?
X - Zondag 20 november 2016 21:39
Ik ben nu ook inmiddels al langer dan 3 jaar niet meer ongesteld. Het probleem is vooral dat ik telkens wanneer ik bijna een gezond gewicht bereik weer terug val en een paar kilo afval. En dan bealuit ik weer aan te komen en dan val ik steeds weer terug :( Ik word volgens mij nooit ongesteld
Anoniem - Maandag 21 november 2016 18:25
Goede blog! Bij mij hangt mijn gewicht en eetpatroon heel nauw samen met mijn menstruatie. Zit ik op de grens van gezond/ondergewicht, dan wordt mijn cyclus heel lang en onregelmatig. Zit ik goed qua gewicht een eetpatroon, dan wordt mijn cyclus korter en regelmatiger. Voor mij dus een heel goede maatstaf om te zien hoe het gaat met mijn lichaam. Maar ik weet dat dit niet voor iedereen geldt. Het lichaam is immers geen machine.
Helaas loop ik nu bij een gynaecoloog i.v.m. een onvervulde zwangerschapswens en blijkt dat ik wel menstrueer, maar er misschien geen eisprong plaats vindt. Ik wil hier geen meiden bang maken, maar een menstruatie betekent dus helaas niet per definitie dat je vruchtbaar bent! Ook ik ben bang dat mijn anorexia verleden een oorzaak kan zijn! Vecht dus voor je herstel, want een eetstoornis maakt heel veel kapot!
Nve - Vrijdag 20 oktober 2017 11:32
Ik heb nu 4 jaar anorexia. Op dit moment sta ik op de wachtlijst voor opname omdat me gewicht nog zakt en ik heel veel laxeer nu word ik gisteravond plots ongesteld ( verlies wat donkerbruin/rood bloed) terwijl ik dat al 6 maanden niet meer ben geweest. Eigenlijk zou ik blij moeten zijn maar raak er vooral van in de war. Betekent dat mijn lichaam zichzelf zou kan herstellen dat opname misschien niet meer hoeft?
An - Woensdag 3 april 2019 11:42
Zelf heb ik nog niet zo lang een eetstoornis, en mijn ongesteldheid is dus niet heel lang weg. Pas een paar maanden. Ik heb een eet lijst om te zorgen dat ik wat aankom en dat mijn bloedwaardes beter worden, maar ik wil niet al te veel aankomen. Ik weet dat het slecht is om zo te denken, maar als ik niet ongesteld word, moet ik dan meer aankomen dan het gemiddelde gewicht van mijn lengte? Ik heb altijd iets onder dat gewicht gezeten. Ik zit daar nu nog X kg onder, en ik heb ondergewicht, maar ik vind het aankomen erg vervelend en ik wil al zeker niet meer aankomen dan ik een paar maanden gelden was voor mijn eetstoornis. Maar heb ik een keus?
Sanno - Zondag 5 mei 2019 13:38
Ik heb nooit een heel regelmatige menstruatiecyclus gehad, maar nu ben ik al 8 maanden niet meer ongesteld geweest, al is mijn gewicht nu weer hersteld. Ik hoop echt dat het snel terugkomt!
Sanne - Maandag 26 augustus 2019 17:17
Ik ben al 10 jaar weer terug op een gezond gewicht. Ik word echter niet meer ongesteld. Ik had mijn eerste menstruatie toen ik 13 jaar was. Mijn laatste menstruatie was ongeveer 2 jaar later. Sinds dien word ik niet meer ongesteld. Eens per jaar zit er een beetje bruine afscheiding in mn ondergoed, maar meer bloedverlies als dat heb ik niet. Ik verwacht daarom ook niet meer dat ik ooit nog vruchtbaar ben of mijn menstruatie weer terug krijg. Ik ben nu 27. Anorexia is geen grapje en mensen moeten dit horen.