Wat is mentale honger?

 

Ik heb geen honger, maar toch denk ik aan eten. De twijfel slaat toe. Heb ik nou toch honger, of niet? Maar bovenal: heb ik dit eten nodig en is het niet veel te veel als ik hieraan toegeef? Is dat eetbuidrang? Nee, niet per se. Heb ik dan gewoon zin in eten? Misschien wel. Maar moet ik dan ook eten? Ik weet het niet. Ik heb geen honger, maar kan niet stoppen met denken aan eten. Het beangstigt me een beetje. Als ik altijd maar zin heb in eten, zonder dat ik honger heb, is er dan iets mis met mij? Geeft mijn lichaam het niet goed aan en ga ik veel te veel eten als ik hieraan toegeef? Ben ik slecht, verkeerd, mislukt? De twijfels en oordelen vlogen me al om de oren, maar ik was er nog steeds niet uit wat ik met dit gevoel moest doen.

Heb ik een nep-eetstoornis?

Toen ik een eetstoornis had, was ik ontzettend veel met eten bezig. Ik bladerde alle blaadjes van de supermarkt door, ik keek naar kookprogramma's, stond even stil wanneer ik langs de Albert Heijn liep, om intens te ruiken aan de vers gebakken broodjes. Ik kon niet stoppen met denken aan eten. Wat belachelijk eigenlijk, dacht ik. Iemand met een eetstoornis, op dat moment anorexia, die alleen maar met eten bezig is? Ik voelde me daardoor zwak, maar ik kon er niet mee stoppen. 'Gelukkig' at ik het in ieder geval niet, maar het beangstigde me wel. Alsof ik elk moment de schreef over kon gaan en door kon slaan. Alsof ik met eetstoornis en al door de mand zou vallen. Ik moest sterk zijn, anders had ik een nep-eetstoornis. Maar bovenal moest ik sterk zijn, omdat ik bang was om door te slaan, om te mislukken.


Bron: Lisa Fotios CC

Meer dan een honger- en verzadigingsgevoel

Mijn honger- en verzadigingsgevoel was verstoord en onderdrukt. Ondanks dat ik mijn lichaam flink tekort deed, voelde ik niet echt honger meer. Maar mijn lichaam wist het maar al te goed: ik had eten nodig. En je lichaam houd je niet voor de gek. Kon ik het lichamelijk niet voelen? Dan ging het wel in mijn gedachtes zitten. En daardoor kon ik niet stoppen met aan eten denken. Het is eigenlijk heel goed dat je lichaam dit zo aangeeft. Dat het zegt: zorg voor mij! Maar mijn lichaam voelde niet als mijn vriend, maar als mijn vijand. Ik vertrouwde niet op mijn lichaam en het stond haaks op het doel dat ik vanuit mijn eetstoornis had gesteld: zo veel mogelijk gewicht verliezen.

Kan je ook mentale honger hebben als je geen ondergewicht hebt?

In de tijd dat ik anorexia en ondergewicht had, was deze mentale honger heel duidelijk merkbaar. Misschien juist omdat het in zo'n schril contrast stond met wat ik in werkelijkheid at. Toen ik boulimia ontwikkelde en een volgens het BMI gezond gewicht had, was deze enorme focus op eten er ook. Maar hij voelde 'logischer', omdat ik ook regelmatig eetbuien had en ik naast de eetbuien al wat completere maaltijden at. Ik ben gewoon een vreetzak en ik heb geen discipline, daarom denk ik de hele tijd aan eten, dacht ik. Maar zo zat dat niet. Ik deed mijn lichaam wel degelijk tekort en dat gaf het mij heel duidelijk aan.

Maar hoe kan het dan? Je gewicht was gezond, dus dan ben je niet ondervoed, toch?

Mijn gewicht was misschien volgens BMI gezond, maar dat betekende niet dat ik het niet enorm tekort deed. Je kan ook voedingstekorten hebben, zonder ondergewicht. Denk hierbij bijvoorbeeld ook aan a-typisch anorexia, maar ook toen ik boulimia had, at ik tussen de eetbuien door vaak niet voldoende, omdat de wens om af te vallen regelmatig sterk aanwezig was. Ook mijn eetbuien stilden niet mijn honger en voldeden niet aan mijn behoefte aan voedingsstoffen; maar ze vulden een leegte op en verdoofden emoties, terwijl ik met het compenseren mijn lichaam steeds een enorme klap bezorgde.

Mentale honger is niet alleen lichamelijk

Daarnaast was het zo dat ik ondanks mijn 'gezonde' gewicht, een hele hoop eetregels en verboden producten had. Ik was niet écht vrij in de keuzes die ik maakte en luisterde daarin meer naar mijn eetstoornis dan naar mijn eigen behoeftes. Wat dat betreft gaat eten over veel meer dan enkel het functionele voorzien in voedingsstoffen, maar geeft het ons ook een bepaalde voldoening. En als we die voldoening niet tegemoetkomen, blijven cravings aan ons trekken. Wanneer je je vol voelt, is dat een fysiek gevoel van verzadiging. Maar bij voldoening is het een mentaal gevoel van verzadiging. Eet daarom ook wat je lekker vindt en waar je zin in hebt. Die balans is belangrijk voor zowel je lichamelijke als geestelijke gezondheid op de langere termijn. Bovendien hoef je niet perfect te eten om gezond te zijn. Gezond zijn heeft immers ook zowel met fysieke als mentale aspecten te maken! 

Wat moet je doen bij mentale honger?

Ontzettend veel heb ik bewust gezocht naar een vervanging voor het eten. Routines om mijn hoofd bezig te houden, wandelingen maken om niet te hoeven eten, kijken naar hoe andere mensen eten en daar haast plaatsvervangend van genieten. Het zijn allemaal trucjes van de eetstoornis om maar niet te hoeven eten waar jij wél behoefte aan hebt. Trucjes om niet alleen je lijf, maar ook je hoofd de mond te snoeren, terwijl ze jou allebei iets belangrijks willen vertellen. Als jij mentale honger ervaart, wil ik je graag de volgende tips geven:

  • Eet waar je aan denkt

    Bij mentale honger denk je waarschijnlijk vooral aan producten die je eigenlijk niet mag van jezelf. Dit is juist omdat je het jezelf ontzegt, terwijl je behoeftes hier wel liggen en je er voldoening uit haalt. Ik heb vaak geprobeerd om die honger dan te stillen met producten die veilig voelden, het liefst met zo min mogelijk calorieën, maar dat stilt de honger niet écht. Het voldoet niet aan jouw behoeftes, zowel fysiek als mentaal. 

  • Niet compenseren

    Als ik dan toegegeven had aan de mentale honger en naar mijn behoeftes had geluisterd, sloeg de paniek toe. Ik braakte het weer uit of zorgde ervoor dat ik de volgende dag een stuk minder zou eten. Hiermee los je helaas niets op. Ze zeggen ook wel eens: rommelen is schommelen. En dat is niet enkel fysiek, maar zeker ook mentaal. Je brengt je lichaam alleen maar meer in de war, dus probeer echt niet te compenseren!

  • Dit is niet voor altijd!

    Ik kon het me destijds niet voorstellen, maar ik denk vandaag de dag helemaal niet meer de hele tijd aan eten. Mijn lichaam is rustig, kan op me rekenen. Mijn honger- en verzadigingsgevoel zijn hersteld. Het voelt misschien eng en overweldigend als jij midden in je eetstoornis zit, maar de mentale honger is niet voor altijd. Als jouw lichaam weer krijgt wat het nodig heeft, zullen de signalen ook stoppen, maar het 'vertrouwen' moet in zekere zin ook hersteld worden. Dat gaat niet over één nacht ijs, dus blijf volhouden. Het komt echt goed.

  • Praat erover

    Een ander kan het gevoel misschien niet van je wegnemen of direct een oplossing bieden, maar toch kan het helpen om erover te praten. Gewoon, om er even niet alleen mee te hoeven lopen, door wat steun te mogen ontvangen in moeilijke tijden. Maar door iets hardop uit te sprekenje maak je het ook tastbaar voor jezelf en dat helpt weer om het te relativeren. En misschien kan een ander - een hulpverlener bijvoorbeeld - je ook wel helpen, je geruststellen of samen met jou een plan maken. 

  • Kan ik te veel eten?

    Nee, eigenlijk niet. Als je herstelt van een eetstoornis gelden andere 'regels'. Bovendien zit bij 'te veel' of 'te weinig' vaak een enorm waardeoordeel wanneer je een eetstoornis hebt. Het kan zijn dat je wat aankomt als je meer naar je behoefte gaat eten, zelfs al heb je een gezond gewicht. Dit kan weer zakken, maar misschien ook niet en dat is ook oké. Lonneke schreef hier een heel mooie blog over: 'Hoe ik mijn setpoint bereikte'. 

    Bij eetbuidrang is het natuurlijk anders. Dan gaat het ook niet meer over mentale honger. Je kan wel last hebben van zowel eetbuidrang als mentale honger. Dit kan best verwarrend zijn. Mentale honger is een gezonde behoefte, terwijl eetbuidrang te maken heeft met gevoelens wegstoppen. Dit goed aanvoelen gaat met vallen en opstaan. Oordeel niet te hard en heb interesse in jezelf. Je leert jezelf steeds beter kennen. 

Geef je lichaam wat het nodig heeft!

Deze blog kwam oorspronkelijk online in 2021


Kom bij Proud2Bme gratis en anoniem in contact met lotgenoten, ervaringsdeskundigen, psychologen en dietisten. Op ons forum kun je jouw verhaal delen en/of vragen stellen. Ook kan je dagelijks met ons chatten (de agenda vind je hier). Wij staan voor je klaar.

 

Gerelateerde blogposts

Reacties

patro - Zondag 14 november 2021 13:48
zo herkenbaar dit. En vooral niet durven eten waar je naar verlangt en losgaat om dingen laag in kcal waardoor je alleen nog maar meer bezig blijft met eten/lezen over eten/afleiding zoeken ipv goed voeden. Irene, hoe lang duurde dit bij jou voordat je weer ontspannen hier mee om kon gaan?
anoniem - Zondag 14 november 2021 18:56
wat fijn dat hier aandacht aan wordt besteed! Ik denk de hele dag aan eten maar voel nooit fysieke trek, of op rare momenten (bijvoorbeeld vlak voor het slapen gaan). Daardoor voel ik me altijd heel schuldig als ik wel ga eten. Want als mn lijf het niet aangeeft, waarom zou ik dan eten? Dan heb ik het niet nodig en mag het dus niet... Als ik het toch doe, voelt het als zwak.
Puck - Zondag 14 november 2021 19:03
Ik ben altijd bezig met eten , kijken in.reclame blaadjes , recepten zoeken , nadenken over eten .aar niet dat durven nemen wat je werkelijk wilt uit angst bvb enzovoort
Mira - Woensdag 17 november 2021 20:23
Dit is voor mij zo herkenbaar
Fiona - Maandag 15 november 2021 09:44
Ik ben ondertussen al jaren hersteld van mijn eetstoornis, maar dit herinner ik mij echt als een van de vervelendste mentale aspecten ervan: dat altijd, altijd bezig zijn met en denken aan eten. Fijn dus dat hier zo'n goeie blog aan gewijd wordt!
Het was toen altijd aanwezig. Als we bijvoorbeeld op de autosnelweg reden en een tankstation passeerden, probeerde ik steeds een glimps op te vangen van het snoep dat ze daar verkochten, of fantaseerde ik over de goedkope croissants. Ik huurde voortdurend kookboeken uit de bib, waar ik dan niks uit maakte. En als ik al iets maakte, was het een gigantische taart die mijn familie moest opeten en waar ik zelf niet eens van proefde - daar heb ik me achteraf best over geschaamd, maar nu kan ik het plaatsen als deel van die eetstoornis en niet van mij.
Ik hield zelfs een boekje bij waarin ik constant dingen opschreef die ik zou willen eten maar wat ik nog niet durfde. Ik dacht toen dat als ik hersteld zou zijn, ik dat boekje erbij zou nemen en systematisch al die dingen gaan eten. Maar eens ik bij dat herstel was, kon het me zo niet meer schelen, haha, en sindsdien eet ik gewoon op het moment en volgens 'convenience', niet volgens een 'droomlijst' of zoiets, wat naar mijn gevoel (voor mij!) gezonder is.

Wat ik (net als Irene) zeker wil benadrukken voor diegenen die dit lezen en op dit moment nog met een hoofd vol eetgedachten zitten; het kan weggaan, beloofd. Volhouden en durven vechten tegen die eetstoornis, dan besef je opeens op een dag dat het helemaal geen issue meer is!
patro - Maandag 15 november 2021 13:33
He Fiona, wat een mooi helpende reactie en ook hoopgevend. Wanneer merkte jij dat het minder werd? Heb je er ook bewust stappen in gezet?
Fiona - Dinsdag 16 november 2021 09:42
Ik was vooral bezig met andere 'onderdelen' van mijn herstel - weer durven eten, aankomen in gewicht, durven improviseren, en natuurlijk werken aan de onderliggende mechanismen voor zover dat mogelijk was. Ik heb dus niet actief gewerkt aan het minder focussen op eten, dat volgde eigenlijk vanzelf. Op een dag besefte ik gewoon: hé, we zijn net dat tankstation met die afbeelding van een frietzak voorbij gereden en ik heb het niet geregistreerd, hehe :) Dus jammer genoeg kan ik niet meteen een tip geven specifiek op die eetgedachten gericht, behalve dan: niet opgeven in je algemeen herstel.

Wat ik wel nog weet, is dat het lang duurde, jammer genoeg. Die voedselobsessie bleef best lang hangen, ook doordat veel van mijn therapie rond eten draaide. Maar ondertussen loop ik al veel langer rond zónder voedselobsessie, en wat is het fijn om weer ruimte te hebben in je hoofd.
Maluka - Maandag 15 november 2021 18:38
Vanuit het BED perspectief vind ik dit wel lastig. Wou dat er meer artikelen voor BED opkwamen, is toch ruim de meest voorkomende eetstoornis..
R - Maandag 15 november 2021 19:41
Kan ik me voorstellen! Het is natuurlijk ook niet bedoeld als vrijbrief om eetbuien te hebben. Maar als je last heb van een eetstoornis zonder eetbuien is het wel een mega bevrijdende gedachte dat je gewoon alles kan en mag eten en dat ‘teveel’ eten niet bestaat.

En ook bij bv boulimia is het echt helpend om alles te kunnen eten wat je wilt.

Maar Een eetbui is echter nooit helpend en
Anoniem - Dinsdag 16 november 2021 06:09
Ik weet het niet, maar zijn de eetbuien bij BED niet ook een gevolg van in je hoofd restricties te hanteren en je schuldig voelen over eten in het algemeen, door de eetbuien.?En wat ook nog meer...
Dan komt het toch ook een beetje overeen met het eigenlijk van jezelf niet mogen?
Dan is het advies geef je lichaam wat het nodig heeft! Ook geldig, ook mentaal en vanuit je hart dus ❤️
Ik geloof dat er meer gelijkenissen dan verschillen zijn tussen de eetstoornis-vormen.

Maar ik vind ook dat er meer aandacht moet zijn voor andere vormen dan AN. Heb het gevoel dat mensen met AN wel van zich laten weten hier bij Proud2bme, maar dat mensen met ander vormen het moeilijker vinden vanwege schaamte/ discriminatie.
Had gehoopt dat er nu met de Proudfunding en alles toch meer van te merken zou zijn.
Anoniem - Dinsdag 16 november 2021 07:16
Je kunt je maag vullen met ED proof eten, maar je lichaam echt voeden is iets heel anders.
Herstellen kost zo veel energie. Je spijverteting op gang krijgen is al zon hele klus. Daarvoor allleen al heb je genoeg eten nodig en dan al de andere schade dat geheeld moet worden.
Het is lastig. Je wilt niet meer dan een bepaalde hoeveelheid, maar het lichaam heeft zijn eigen taal en wil..

Voorral lastig vind ik het wanneer andere mensen het niet begijpen en je als het ware vasthouden in het eetstoornis verwachtingspatroon.. Zelfs de huisarts en de dietistes..








britneyangel - Woensdag 17 november 2021 20:06
herkenbaar! interesante blog
Mira - Woensdag 17 november 2021 20:28
Dit verhala is zo herkenbaar.
Al jaren worstel ik met anorexia, vanaf dag 1 al waren voor mij het kijken van recepten videos, het lezen van receptenboeken en het constant opzoeken van nieuwe recepten op insta, pinterest, google, voedingscentrum etc enorme tijdsslurpers.
Ik ben de hele dag met eten bezig: Ik bedenk precies wat ik wil ontbijten, daarna besteed ik de ochtend aan fantaseren over lunch opties. Na de lunch ben ik niet voldaan (omdat ik uiteindelijk de meest caloriearme lunchoptie at) en begin ik met wachten op het avondeten. Wederom voldoet het niet, ik ben tijdens de maaltijd bezig met zo weinig mogelijk eten, en daarna begin ik dus maar mijn ontbijt te bedenken.

Alle recepten die ik opsla maak ik nooit, veeeeeel te eng. Liever de veilige optie die ik al jaren eet en weet dat ik lekker vind dan straks iets nieuws maken wat tegenvalt.

Het is zo erg geworden dat ik naar de uren besteed aan het lezen van menu kaarten van restaurants waar ik niet eens heen ga. Ik fantaseer dan en bedenk welk gerecht ik zou kiezen...

Ik wil dat het stopt maar de stem is te sterk
Hadise - Zaterdag 11 mei 2024 22:42
Heel herkenbaar. Ik leef van eet moment tot eet moment. En ik denk aan niks anders dan eten.. Het is vervelend want als ik dan een andere afspraak heb buiten de deur voel ik mezelf heel erg in paniek dat ik niet volgens mijn eetlijst kan eten. Ook voelt het alsof mijn eetstoornis nep is omdat ik heel strict de lijst volg en ik minder ook niet met eten omdat ik moet aankomen. en het voelt nep omdat ik het juist super goed volg allemaal... En dan hoor ik dat sommige en overslaat of moeite mee heb! Maar ik heb helemaal geen moeite om de eetlijst te volgen. Maar ik heb wel moeite als ik het niet elke dag strict kan volgen...
;me - Maandag 13 mei 2024 21:54
Ik heb de laatste dgn wel een soort eetbehoefte , alleen zou ik niet weten waarin. Ik heb dus geen honger of trek en het heeft ook niet te maken met iets als emoties. Ik eet ruim voldoende, heb ook geen restricties op bepaalde producten. Maar bijv ontbijt of lunch etc weet ik wel vaak waar ik zin in heb.
Dus wel extra ‘eet/kauw-behoefte’ zeg maar, maar niet weten wat etc. Ik ben zelfs al 2x naar de winkel gegaan om te kijken of ik dan wat zie, maar er is dan niks wat er echt uitspringt .

Is dit dan ook mentale honger ?? Herkent iemand dit? En wat is dan verstandig om te doen??