Ieder continent, cultuur en elk tijdperk kent schoonheidsidealen in andere vormen. Maar wat is de uiteindelijke ervaring waarnaar verlangd wordt in dat streven? Wordt er nagedacht over de mentale en fysieke gevolgen van het streven naar een onrealistisch lichaamsbeeld? Hoe zit het met de mentale instabiliteit die ontstaat doordat dit ideaal constant verandert?
De interpretatie van schoonheidsidealen
Mogen we schoonheidsidealen, waarbij de focus nu vooral op het uiterlijk ligt, ook interpreteren als idealen waarbij zelfcompassie centraal staat? Waarbij de focus verschuift van presteren met het uiterlijk, naar beleven met een kwalitatief en functionerend lichaam. Hoe die er ook uit ziet? Een ideaal waarbij je je eigen levenspad mag bewandelen. Waarbij je niet geforceerd wordt om je elke dag positief te voelen over je lichaam, en waarin het oké is om (nog) niet te houden van je uiterlijk. Een ideaal waarbij we oog hebben voor de functie van het lichaam, niet enkel het uiterlijk.
Schoonheidsidealen over grenzen
Bij het schoonheidsideaal denk ik direct aan de maakbaarheid van het lichaam. Ook zie ik grote verschillen in de interpretatie van schoonheid binnen verschillende culturen. Uit ervaring weet ik dat sommige ideeën over schoonheid in Turkije anders zijn dan in Nederland. Opmerkingen over het uiterlijk heeft in beide culturen een andere lading. Zelf vind ik opmerkingen over mijn uiterlijk lastig, en daar probeer ik eerlijk over te zijn.
Ik probeer de boodschap áchter een opmerking te zien. Vaak probeert iemand contact te maken, en kan de manier waarop mijn eetstoornis triggeren. Door de achterliggende intentie van de ander te zien en mijn eigen gevoel te erkennen, breng ik beiden in perspectief. Zo weet ik dat de intentie van de ander niets te maken heeft met de interpretatie van mijn eetstoornis.
Leven mét in plaats van voor een lichaam
Hoe ga je om met de veranderende schoonheidsidealen? Moet je lichaam écht mee veranderen, en word je daar op termijn echt gelukkiger van? Mag je ook leven mét een lichaam, in plaats van vóór een bepaald type lichaam? Het doel van een lichaam was immers toch om een kwalitatief leven te leiden?
Waar gaat het écht over?
Gaan deze idealen dan alleen over het bereiken van een bepaald lichaam? Of over het gevoel eindelijk goed genoeg te zijn in iets? Is het dan ooit “goed genoeg” Of gaat het steeds een stapje verder? Kunnen we dat gevoel van geluk ook creëren door waardevolle herinneringen te beleven mét een lichaam, in plaats van vóór een lichaam? Waarbij we mogen voelen dat het maakbare van het lichaam niet de enige bron van zelfwaardering hoeft te zijn?
De schoonheid van voelen
De manier waarop het genormaliseerd wordt dat zelfwaardering volledig wordt gekoppeld aan een fysiek schoonheidsideaal, mag wat mij betreft een wending krijgen. Ik zou daarom een nieuw schoonheidsideaal willen voorstellen: Waarbij er acceptatie is voor mindere momenten en gevoelens zoals ze er zijn. Waarbij emoties naast elkaar kunnen bestaan. Het is een ideaal waarbij het oké is om je minder goed te voelen in je lichaam en tegelijkertijd dankbaar mag zijn voor wat het lichaam kan. In dit ideaal hoef je niet elke dag een positief lichaamsbeeld te hebben. De aanwezigheid én geleidelijke acceptatie van negatieve emoties is hierbij juist krachtig, kwetsbaar en duurzaam. De ontspanning die ontstaat bij het toelaten van emoties kan zorgen voor een evenwichtig en gebalanceerd leven.
Over meer dan alleen het lichaam
Het schoonheidsideaal zou mogen gaan over de acceptatie van verschillende vormen en maten, zonder waardeoordeel. Het mag gaan over het mogen ervaren van negatieve emoties over je lichaam. De realisatie dat lichaamswaardering stapsgewijs mag draaien over het loslaten van het “moeten” houden van je uiterlijk; dat het oké is om je niet fijn te voelen in je lichaam. Juist het in kunnen zien dat een lichaam uit meer bestaat dan alleen het uiterlijke. Bovenal mogen we erkennen dat de gevoelens die hierbij komen kijken over méér gaan dan alleen je lichaam, en dat ook daar aandacht voor mag zijn.
Gevoelens geven kleur aan het leven
Juist het leren accepteren en verdragen van emoties, en de realisatie dat de aanwezigheid daarvan het leven zoveel kleur geeft, is voor mij een stuk schoonheid. Het voelt voor mij eng en tegelijkertijd bevrijdend om te voelen, juist omdat het focussen op het lichaam dit zo lang verdoofd heeft. De realisatie dat het streven naar een onrealistisch lichaamsbeeld mij steeds verder heeft gebracht van de gevoelens waar ik écht mee zat, laat mij inzien dat mijn eetstoornis mij niet enkel blind heeft gemaakt voor het onderliggende gevoel van de ziekte, maar juist ook voor zoveel mooie emoties en herinneringen.
Het leven bestaat uit zoveel meer dan alleen een schoonheidsideaal. Het verwelkomen en accepteren van de aanwezigheid van gevoelens en de realisatie dat ik mag voelen wanneer ik dat nodig heb, dat ik geen eetstoornis nodig heb om dit te dempen en dat ik alle gevoelens aankan geeft mij bevrijding. Ik denk dat schoonheid ook zit in het loslaten van het oordeel over kwetsbaarheid en in het toelaten van emoties. De realisatie dat dit er mag zijn. Geluk zit niet in het onderdrukken van emoties, maar juist in de acceptatie dat durven voelen, in een wereld waarin onderdrukken de norm is geworden, een van de krachtigste dingen is die je kunt doen. Emoties zijn net kleuren, ze geven diepte en betekenis aan het schilderij van je leven.
Ik wil hierbij vermelden dat er niets mis is met het streven naar een fysiek schoonheidsideaal als dat je gelukkig maakt. Met mijn blog probeer ik te vermelden dat het probleem ontstaat wanneer extremen genormaliseerd worden en er een druk ontstaat om je altijd positief te voelen over je lichaam. Dit is namelijk, vooral in herstel, niet altijd haalbaar.
De stille schoonheid van je hartkloppingen
Kunnen we bij de term schoonheid ook denken aan de functies van het lichaam? Misschien helpt het om te voelen wat een lichaam kan. Dat het hart en de longen blijven werken, en hoe bewonderenswaardig dit is. Fysieke schoonheid mag binnen de maatschappij ook hierover gaan: Over het feit dat het lichaam voor een enorme kwaliteit van leven kan zorgen. Dat dit niet voor iedereen vanzelfsprekend is, en dat er net zo vaak stilgestaan mag worden bij wat het lichaam kan. Misschien wel vaker dan hoe het lichaam eruitziet.
Unieke eigenschappen als schoonheid
Het verhaal, de kwaliteiten en het leven van een persoon zijn zoveel meer dan alleen de uiterlijke kenmerken. We dragen allemaal unieke eigenschappen met ons mee, en juist dat maakt ieder individu bijzonder. Hoe mooi zou het zijn als we het idee van ‘goed’ en ‘fout’ loslaten en ons verbinden door middel van onze eigenschappen. Het hoeft niet allemaal maakbaar te zijn, en juist met die unieke berg aan schoonheid is ieder persoon al goed genoeg. Ik geloof dan ook dat de eerste stap ligt in het proberen loslaten van het oordeel en het accepteren van die unieke kenmerken.
De drang naar perfectie is oneindig en subjectief
In de maatschappij is er een zoektocht naar perfectie. Maar misschien is perfectie voor iedereen anders. Misschien bestaat er niet één definitie van perfect. En heel misschien verandert het schoonheidsideaal juist daarom continu. Misschien mag schoonheid daarom gaan over het beleven, durven voelen, mild zijn, verbinden en stap voor stap weer leven mét een lichaam, i.p.v. vóór een onrealistisch type lichaam.
Hoe ziet jouw schoonheidsideaal voor het leven eruit?
Mijn naam is Ecem en op Proud schrijf ik over hoe ik eetstoornisherstel combineer met mijn culturele achtergrond. In mijn vrije tijd ben ik graag bezig met het maken van cartoontekeningen, klets ik met vriendinnen, wandel ik in de natuur en bouw ik Lego sets. Daarnaast studeer ik Toegepaste Psychologie en ben ik erg geïnteresseerd in het lezen van wetenschappelijk onderzoek over eetstoornissen. Ook verdiep ik me graag in de wereld van Neuro-Luïngistisch Programmeren.
Kom bij Proud2Bme gratis en anoniem in contact met lotgenoten, ervaringsdeskundigen, psychologen en diëtisten. Op ons forum kun je jouw verhaal delen en/of vragen stellen. Ook kan je dagelijks met ons chatten (de agenda vind je hier). Wij staan voor je klaar.
Geef een reactie