In mijn herstel heeft de combinatie van gezonde autonomie en de steun van mijn ouders de weg naar verbinding en herstel geopend. Door samen de rollen van angst en controle geleidelijk achter ons te laten en een weg te vinden op onze eigen manier, werken we steeds meer samen. We leren stapsgewijs de zorgen te verdelen. Hierdoor kan ik weer meer ‘dochter’ zijn.
Twee verwachtingen met één stem
Als jongvolwassene groeide ik op tussen verschillende verwachtingen. Op school leerde ik het belang van eigen autonomie en mijn ouders hadden vroeger meegekregen dat kinderen alles altijd moesten delen. Enige vorm van privacy over mijn behandeling kon bij mijn ouders zorgen voor paniek en machteloosheid. De spanning die hier thuis door ontstond, zorgde met mijn eetstoornis voor schuldgevoelens. Zo kwamen mijn ouders en ik in een vicieuze cirkel terecht. Informatie delen is helemaal goed en doe ik ook. De overtuiging dat privacy gelijk staat aan een terugval of afwijzing van liefde, kan een behandeling behoorlijk in de weg zitten. Het spanningsveld tussen verschillende culturele normen maakte mijn proces en onze ouder-kind relatie moeilijk.
Eigen autonomie en rollenverdeling
In mijn jeugd was het uitdagend om als jongere een balans te vinden tussen de steunrol van mijn ouders en de hulpverlenersrol die niet hun verantwoordelijkheid was. Wij hadden elkaar in zware tijden ook nodig. Het is een kunst om zowel dankbaarheid voor deze relatie als de grensstelling om ‘kind’ te mogen zijn, naast elkaar te laten bestaan zonder weg te zinken in zorgen.
Mijn ouders verbleven twee jaar geleden een tijdje bij mij in de kliniek. Die periode was voor ons allemaal zwaar. De rol en zorgen van mijn ouders waren toen nodig. Het heeft van ons allen veel verwerkingstijd gevraagd. Vertrouwen opbouwen in mijn identiteitsvorming als 21-jarige, op andere levensgebieden dan de eetstoornis, kost ons alle drie tijd. Het accepteren hiervan en inzien dat het ons helpt om elkaar te steunen met onvoorwaardelijke liefde, veiligheid en een luisterend oor is een belangrijke stap.
Iets kan uit goede bedoelingen ook averechts werken. De acceptatie dat dankbaarheid voor de steunende rol, als erkenning voor de schade die goedbedoelde woorden en wensen hebben aangericht naast elkaar bestaan, helpt mij om mijn ouders weer als bondgenoot te zien.
Begrip tonen kent twee kanten: naast het dealen met stereotyperingen, probeer ik nu ruimte te creëren voor het leed dat het verbergen van mijn eetstoornis mij heeft aangedaan. Om de band met mijn ouders te herstellen, proberen we juist opener naar elkaar te zijn, zonder dreigementen of waardeoordelen.
Mijn ouders als steunpilaar en mijn eigen autonomie als individu zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ze begeleiden mij nu steeds vaker door te leren over mijn eetstoornis en trauma. Dit doen we door culturele overtuigingen over mentale gezondheid stapsgewijs los te laten.
Na dertien jaar ben ik de confrontatie aangegaan door mijn ouders te vertellen waar mijn angsten mee te maken hebben. Naast het verdriet dat dit opriep, werd het leed ook verdeeld. Door mijn ouders toestemming te geven mijn last mee te dragen, krijgen zij stapsgewijs de kans om hun rol als steunfiguur weer op te pakken.
De zoektocht naar een oorzaak & boodschap
De ‘oorzaak’ van mijn eetstoornis is een lange zoektocht geweest voor mijn ouders. De oorzaak (h)erkennen kan helpen. Maar de zoektocht door anderen naar de oorzaak en de bijkomende verwachtingen, voelden ergens als inbreuk. Alsof er aan me getrokken werd, terwijl ik de tijd nodig had om ervaringen te accepteren. Als iemand iets moeilijks bij naasten deelt is mijn boodschap dan ook: Leg de nadruk niet direct bij oplossingen of adviezen. Weet dat het delen van trauma een stap richting acceptatie kan zijn. In mijn geval is het delen gelijk aan het vormen van begrip voor mezelf omdat ik 13 jaar lang met een rugzakje rondliep. Delen is misschien thuiskomen bij de erkenning van de gebeurtenis, maar niet direct de oplossing van het probleem die daardoor gecreëerd is. Acceptatie kost heel veel tijd. Als bij het delen, direct de nadruk wordt gelegd op mogelijke oplossingen kan dit ontzettend eenzaam voelen. Mijn boodschap is daarom; Erken en geef ademruimte.
Loyaliteit en identiteit
Herstellen van een eetstoornis, trauma en jarenlange geheimhouding mét mijn ouders als steunpilaar tussen verschillende werelden, vraagt om een herdefinitie van loyaliteit. Gezonde autonomie is een vorm van zelfliefdevolle identiteitsvorming om op termijn met beide benen in beide werelden te kunnen blijven staan. Loyaliteit ligt niet in het overvragen van mezelf of in het continu aanbieden van verontschuldigingen. Door stapsgewijs met hulp mijn eigen behoeften te vervullen, wordt de term loyaliteit tegenover mijn ouders, en de steunrol van mijn ouders, eerlijker. Dit zie ik als een investering in ons herstelproces.
Kwetsbaar opstellen
Mijn ouders hielpen mij een tijdje door de controle volledig over te nemen. Toen dit versoepelde en de traumaklachten naar de voorgrond kwamen voelde dit ondraaglijk. Hoe kom ik verder als iedereen belangrijker is? Kiezen voor een ander doe je soms ook door te kiezen voor jezelf, door te delen en te verdelen. Een ander wil vaak voor ons wat wij willen
voor de ander. Door goed voor onszelf te zorgen, zorgen we indirect voor elkaar. Dit gaat niet in één rechte lijn, en ook dat is oké.
De onzichtbare dubbele last
Het is pijnlijk om te bedenken dat het verantwoordelijkheidsgevoel voor de zorgen van mijn ouders, naast de last van mijn eetstoornis, als een onzichtbare dubbele belasting heeft gevoeld. Herhaaldelijke opmerkingen zoals: ‘Wij hebben het misschien net zo zwaar gehad als jij’, zijn nooit slecht bedoeld. Toch is het goed om te benoemen dat elkaar steunen niet gaat over het vergelijken van leed. Iemand met een eetstoornis heeft het al zwaar genoeg en draagt de zorgen van omstanders vaak onbewust al met zich mee. Zorgen van omstanders mogen er absoluut zijn en besproken worden. Ik nodig echter uit om op te passen met goedbedoelde opmerkingen uit onmacht, die onbedoeld voor extra belasting boven op de ziektelast kunnen zorgen. Ook dit kan namelijk bijdragen aan een negatiever zelfbeeld.
Een eetstoornis verdient nooit pas erkenning als er sprake is geweest van een trauma. Ook als een ziekte binnen de maatschappij niet begrepen wordt, maakt het feit dat mensen ermee te maken krijgen het al erg genoeg en géén aanstellerij.
Gevoeligheid
Mensen dragen vaak meer met zich mee dan van buiten te zien is. Juist daarom mogen we een andere wending creëren op de term ‘gevoeligheid’. Maatschappelijk worden veroordelende uitspraken zoals: ‘Jij bent te gevoelig’ vaak gebruikt, zonder in te zien dat iedereen iets met zich meedraagt. Het probleem ligt niet in gevoeligheid, maar de interpretatie dat onderdrukken van emoties, veroordelen en vervolgens instorten krachtig zou zijn.
Ook ik had dit idee jarenlang, vind het hierdoor lastig om mijn ratio uit te schakelen en te voelen wat er in mijn lichaam gebeurde. Door hulp te vragen lukt dit met stapjes steeds beter.
Soms zijn we zo hard voor onszelf en gefocust op wat er nog beter kan, dat we vergeten wat er al bereikt is. Het kan helpen om dan even uit te zoomen en terug te blikken. Zolang we er zijn, mogen we de kansen altijd gebruiken om het opnieuw te proberen.
Als ik uitzoom, zie ik de stappen die mijn ouders en ik als team hebben gemaakt. Er is geen publiek om voor te presteren; we mogen ons eigen pad stapsgewijs volgen. Bovenal mogen we hier samen naartoe werken, met respect en gezonde grenzen.
Mijn naam is Ecem en op Proud schrijf ik over hoe ik eetstoornisherstel combineer met mijn culturele achtergrond. In mijn vrije tijd ben ik graag bezig met het maken van cartoontekeningen, klets ik met vriendinnen, wandel ik in de natuur en bouw ik Lego sets. Daarnaast studeer ik Toegepaste Psychologie en ben ik erg geïnteresseerd in het lezen van wetenschappelijk onderzoek over eetstoornissen. Ook verdiep ik me graag in de wereld van Neuro-Luïngistisch Programmeren.
Kom bij Proud2Bme gratis en anoniem in contact met lotgenoten, ervaringsdeskundigen, psychologen en diëtisten. Op ons forum kun je jouw verhaal delen en/of vragen stellen. Ook kan je dagelijks met ons chatten (de agenda vind je hier). Wij staan voor je klaar.
Geef een reactie