Een eetstoornis is iets wat weinig mensen begrijpen. Althans, dat was wat ik merkte. De oplossing van velen was dan ook dat ik “gewoon moest eten”. Nou, fijn om te weten, ik was gelijk van mijn eetstoornis af. Was het maar zo’n feest. Het moeilijkste was niet dat anderen mij niet begrepen, maar dat ik mezelf soms ook niet de juiste compassie en hulp kon geven. Ik wist niet of ik gewoon te zacht, zwak of hard voor mezelf was. Waarom ik soms zo reageer, of ik niet gewoon gek was en het allemaal mijn eigen domme schuld was. Ik kan je vertellen, als jij dit ook meemaakt en voelt: je bent niet alleen en je bent zeker niet gek of zwak. Alles wat in jouw brein gebeurt, heeft een logische reden. Soms moeten we daar alleen even bewust van worden.
RESPECT EN BEGRIP NAAR JEZELF
Het is oké om te voelen wat je voelt, te denken wat je denkt, te weten wat je weet. Anorexia en andere eetstoornissen zijn complex, maar het is niet allemaal compleet willekeurig. Wat mij heel erg hielp om meer begrip voor mezelf te krijgen en dus ook van anderen, begon bij mezelf. Ten eerste hoeft niet iedereen jou te snappen, als je jezelf maar snapt. De juiste mensen zullen naar je luisteren, de overigen hoeven niet te oordelen. Respect is iets wat heel belangrijk is, ook naar jezelf. Maar hoe krijg je dat respect? Door jezelf te begrijpen, want op die manier zul je inzien dat niet alles “gestoord” is. Maar hoe begrijp je jezelf? Daar heb ik mijn eigen kijk op, die ik maar al te graag met jullie deel.
JEZELF BEGRIJPEN
Je hebt altijd twee (of meer) soorten gedachten in je hoofd. Ook wel je “binnenwereld”. De negatieve, kritische, pessimistische en onzekere stem en de positieve, volwassen, redelijke stem. Wat mij heel erg hielp was deze twee gedachten los van elkaar te zetten. Laten we ze Blax en Lily noemen. Iedereen, ongeacht eetstoornis of niet, heeft een negatieve Blax en positieve Lily in zijn of haar hoofd. Deze gedachten vormen de manier waarop jij over iets denkt. Soms kunnen er, ook onbewust, veel invloedrijke dingen gebeuren in je leven. Zekerheid wordt afgepakt, je wordt gepest, thuis is het onrustig, je bent je hele leven al onzeker, je gaat naar de middelbare, perfectionisme, trauma, verlies, noem maar op. Soms is het zo klein, maar voelt het toch als een soort enorme stress voor jouw gedachten. Je binnenwereld kan dan instorten, want wat gebeurt er? Lily en Blax reageren hier natuurlijk op, want er is stress en dat moet weg.
Als je alleen al niet zo lekker in je vel zit heeft Lily natuurlijk ook meer moeite positief te blijven. Blax kan zonder dat je het door hebt de overhand nemen, want het is nu eenmaal even wat negatiever allemaal. Blax moet en zal een manier verzinnen, zodat de wereld niet zo instort en dat alles weer oké wordt. Hij wil immers wel negatief kunnen zijn, maar hij wil natuurlijk niet dat alles instort. Je binnenwereld heeft succesmomentjes nodig om weer gelukkig te zijn en het te “overleven”. Als Lily die niet meer kan vinden, dan probeert Blax dat op zijn eigen manier. Ik zie de eetstoornis meer als een soort coping. Blax kan een manier gaan zoeken om wel dat succes te kunnen ervaren, zodat zelfs Blax een keer trots kan zijn. Als alles om je heen zo oncontroleerbaar is, waar kan je dan nog wel controle over hebben? Jezelf. Je creëert een coping.
COPING
Blax heeft door dat de enige manier van controle op geluk en trots bij jezelf ligt. Daar is natuurlijk niks mis mee, maar wel als je negatieve stem de verkeerde manieren zoekt. Wat er bij mij gebeurde was dat ik bijvoorbeeld heel gezond ging eten, om te compenseren dat ik niet de beste was in school. Zo kon Blax mij straffen omdat ik niet de beste was, maar kon hij ook trots op me zijn dat ik wel heel goed was in “gezond zijn”. De kritische stem maakt een coping om het echte leven te overleven en alles vol te kunnen blijven houden. Dat is oké, maar niet als het ongezond gaat worden en je juist niet meer dingen van het dagelijks leven gaat kunnen. Onbewust kan dit steeds erger worden, want in het begin is het gewoon een beetje opletten, maar na een langere periode kan dat niet meer genoeg succes opleveren.
De kritische stem wordt steeds kritischer en voor je het weet moet je verder en verder dat bos in, om te zorgen dat je tevreden en oké blijft. Het is een neerwaartse spiraal waar Blax vastberaden in door blijft gaan. Hij vindt de buitenwereld ook eng, hij weet dat alles daar negatief en onveilig is en dat “geluk” alleen in jezelf zit. Het kan veilig gaan voelen om je zo te focussen je coping, waardoor je ook niet te ver naar buiten hoeft te kijken. Het is en blijft een negatieve wereld, al is de binnenwereld dat ook, maar daar is nog controle en een sprankeltje trots. Deze coping die Blax maakt noem ik dus een eetstoornis. Het is puur een manier om met dingen om te gaan, te overleven, maar een manier die zo ongezond is dat het uiteindelijk levensbedreigend kan worden. Het overmant het onderliggende en probeert manieren te vinden om toch een soort van tevreden en gelukkig te blijven. Dat is nu eenmaal makkelijker. Dit is precies wat een eetstoornis inhoudt, niet heel gek bedacht, of wel?
ANDER SUCCES
Wanneer ik doorhad dat een eetstoornis een manier voor mij was om gevaar te overleven, kon ik ook gaan beseffen dat het gevaar nu ook in mijn hoofd zat. Je gaat je niet beter voelen door “goed” te zijn in afvallen of iets dergelijks. Je zult succes ervaren, maar dit zal steeds meer afzwakken. Er zal steeds meer voor nodig zijn, wat je uiteindelijk meer gezeik dan positiviteit opbrengt. Wanneer je snapt waarom je die coping doet, kan je ook gaan kijken wat een betere manier is. Het is niet gek dat je dit hebt ontwikkeld, er zijn alleen zoveel betere manieren.
De buitenwereld kan onveilig voelen, maar jij blijft de baas en kan voor iets anders kiezen. Denk aan je eigen leventje vrijmaken van die jaloerse meiden waar je mee omgaat. Of je perfectionisme aanpakken, zodat je merkt dat je al genoeg bent zonder die cijfers. Het maken van constructieve strategieën en gezonde coping kan ervoor gaan zorgen dat je uit die spiraal komt. Denk ook aan veel tijd met paarden spenderen als je daar gelukkig van wordt, een hobby oppakken of praten met de mensen die je helpen. Hoe meer positieve coping je creëert, hoe minder Blax snakt en grijpt naar de negatieve coping genaamd eetstoornis. Hij zal het blijven proberen, maar je kan sterker worden dan dat. Het zal het waard worden als je leert wat jou echt gelukkig maakt.
BEGRIP VAN ANDEREN
Het is het belangrijkste dat je jezelf snapt, dat het niet jouw schuld is. Het is wel aan jou om dit te veranderen en jezelf niet de afgrond in te duwen. Je hoeft dit niet alleen te doen, daarom is het zo belangrijk de juiste mensen om je heen te hebben. Praat met ze, zodat ze je gaan begrijpen. Op deze manier wordt jullie band sterker en het probleem draaglijker. De juiste hulp is bij eetstoornisbehandelingen zo belangrijk en dat begint bij begrip tonen. Praten en bewustwording is hierin enorm belangrijk. Je hoeft het niet alleen te doen. Heb geduld met jezelf en anderen. Het is het fijnste compassie en begrip van jezelf te krijgen, maar ook zeker van hulpverleners, naasten, buitenstaanders en noem maar op. Er is hoop, er is logica, het is oké. Zolang je maar volhoudt, openstaat, onthoudt dat je nooit alleen bent en blijft proberen. Ik geloof in jou.
OVER DE AUTEUR
Ik ben Jennifer Rikkers, ik hou enorm van dieren, schrijven en word er gelukkig van mensen te helpen. Die laatste twee heb ik gecombineerd door een boek te schrijven. Nou ja, mijn tweede eigenlijk. Ik heb zelf anorexia gehad en heb gemerkt hoe weinig begrip hiervoor eigenlijk is, ook naar mezelf, waardoor ook te weinig juiste hulp. Hier heb ik verandering in gebracht door een boek te schrijven dat omschrijft hoe het voelt anorexia te hebben en hoe het in elkaar zit. Hierdoor ben jij niet meer alleen, snap je jezelf beter en kunnen anderen jou beter helpen. Het boek heet “onbreekbaar” en is overal online te koop. Hij ligt inmiddels zelfs in eetstoornisklinieken, want voor iedereen die – op welke manier dan ook – te maken heeft met een eetstoornis of er meer over wil weten, kan dit boek echt een verschil maken. Want onthoud, jij kan ook onbreekbaar zijn.
Kom bij Proud2Bme gratis en anoniem in contact met lotgenoten, ervaringsdeskundigen, psychologen en diëtisten. Op ons forum kun je jouw verhaal delen en/of vragen stellen en zijn er dagelijkse chats (de agenda vind je hier). Ook kun je starten met fEATback, een online zelfhulpprogramma. Wij staan voor je klaar.
Geef een reactie