Misvattingen over overgewicht

 

Stel je eens voor, je zit bij de huisarts. Je hebt al weken last van zeurende hoofdpijn. Toch maar eens naar de huisarts, heb je besloten. "Ga eerst maar afvallen. Wat meer bewegen en anders eten. Dan gaat het vast over.", is al snel de conclusie van de arts. Daar zit je dan. Met advies waar de hoofdpijn niet minder van wordt. In het ergste geval is er nu juist spanningshoofdpijn bij gekomen. Hoofdpijn van misvattingen over overgewicht.

Een tijd geleden had ik de eer om stichting Dikke Vinger te interviewen voor een artikel op Proud2Bme. Dit artikel gaat onder meer over gewichtsdiscriminatie en hoe vetfobie ons allemaal, als maatschappij, beïnvloed. Ook als je niet dik bent. Ik bewonder deze stichting enorm en ik vind het zo goed en belangrijk dat zij bestaan. Vanzelfsprekend genoeg, ben ik ze hierna gaan volgen. Afgelopen week kwam ik een artikel tegen op Vice, waarin zij vertellen over een nieuw project dat ze zijn begonnen: Dik Bij De Dokter. Hierbij worden dikke mensen opgeroepen om hun slechte ervaringen in de zorg te delen en dit gebeurt massaal. 

Persoonlijk vind ik dit een mooi en nodig initiatief. Het is wellicht niet al te positief ingestoken, maar ik denk dat dit ook niet het doel is. Juist niet, wil ik eigenlijk zeggen. Dagelijks worden er dikke mensen bij de huisarts 'weggestuurd' met de boodschap: ga eerst maar eens even afvallen. Dit, terwijl de klacht vaak niet eens gewichtsgerelateerd is. Mensen worden afgewezen voor IVF-trajecten op basis van hun gewicht. Dat moet anders, vindt Dikke Vinger. Vandaar het initiatief.

Vice promoot hun artikelen op hun Instagrampagina. Zo werd ook het Vice-artikel van Dikke Vinger gedeeld. Ik had gehoopt op een flinke dosis positiviteit in de comments, of tenminste, niet teveel oordeel. Te naïef gedacht. Véél te naïef! Dat weet ik nu ook. Stiekem had ik gehoopt dat wij, als maatschappij, zoveel verder zouden zijn. Maar ik denk dat de commentsectie op deze post helaas anders uitwijst. Opmerkingen als "Is dit een grap?", "Val gewoon af" en "Jezelf zo dik laten worden, is een gebrek aan zelfrespect", voeren de boventoon. Inmiddels zijn veel reacties weggehaald en zijn de reacties meer in balans, maar het liet me enorm schrikken. De manier hoe menig Nederlander aankijkt tegen deze kwestie. Ik denk, of ik weet, dat juist déze opmerkingen de noodzaak van dit soort artikelen bewijzen. Er moet gepraat worden. Geluisterd worden. Gehandeld worden. 

Dikke mensen krijgen helaas niet alleen te maken met opmerkingen. Ook is het behandelmateriaal in zorginstellingen vaak niet berust op dikke mensen. Ook hier kwam, onder de desbetreffende Instagrampost, veel kritiek op. "Dus de maatschappij moet veranderen, omdat jij niet op een stoel kunt zitten?" "Ja!", zou ik hierop willen antwoorden. "Ja, dat klopt." Het gaat hier over een stoel, maar het gaat er met name om dat de zorg hierin achter blijft. Er wordt een groep 'overgeslagen', gepasseerd. Gediscrimineerd, kun je wel stellen. Die grote groep mensen kan vaak niet de zorg en hulp krijgen die ze toekomt, omdat er geen stappen binnen de zorg en binnen onze maatschappij worden gezet om dit mogelijk te maken. Inderdaad, te krappe en smalle stoelen, maar dit is 'slechts' een voorbeeld. Wij als maatschappij gaan regelmatig massaal voorbij aan de problematiek die niet dikke mensen niet direct raakt en dat moet anders, vind ik. We moeten het omdraaien: het bekijken vanuit een ander perspectief. 

Daarom nog een keer, for all the people in the back. 

Overgewicht is...

Geen grap

Hier hoor je dus ook geen grapjes over te maken. Dikke mensen zijn zich bewust van het feit dat ze dik zijn. Het is niet aan jou om hier een opmerking over te maken. Andersom werkt dat toch ook niet zo? Daarnaast vind ik zelf dat gewicht en uiterlijk sowieso geen uitgangspunt moeten zijn voor grappen. Niet alleen is dit vaak kwetsend, maar ook - in mijn ogen - zo onnodig. Je weet niet hoe iets voelt, hoe iemand zicht voelt, als je niet letterlijk in diens schoenen heb gestaan. Toon respect. Ongeacht.

Geen kwestie van 'zomaar' afvallen

Nog steeds heerst het idee dat een lichaam maakbaar is. Ja, tot op zekere hoogte is dit denk ik zo, maar ik denk dat dit in de meeste gevallen foutieve aannames zijn. Ik kan alleen maar praten vanuit een perspectief van niet dik persoon, maar ik denk dat het veilig is om te concluderen dat afvallen ten eerste niet zo simpel is en ten tweede vaak ook niet de oplossing is. Hiernaast is de kans groot dat de persoon in kwestie al veel geprobeerd heeft. Dit hoeft niet zo te zijn, maar die kans is aanwezig. Het zal per persoon verschillend zijn waarom iemand kampt met overgewicht en hoe de persoon hierin staat. Dit kan erfelijke aspecten kennen, maar er kan ook een eetstoornis mee gemoeid zijn. Het kan net zo kwetsend zijn om tegen iemand met ondergewicht te zeggen om 'even wat meer te eten', dan het is om te zeggen tegen iemand met overgewicht om 'maar iets te laten'. Zo simpel ligt het niet.

Overgewicht en afvallen worden vaak in één zin genoemd. Kom alsjeblieft los van het idee dat het passend is om (ongevraagd) advies te geven. Om afvallen aan te dragen als oplossing. Om iemands uiterlijk te pas en te onpas te benoemen. Daar zit jij zelf ook niet op te wachten, toch?

Geen gebrek aan zelfrespect

Niet iedereen met overgewicht heeft een eetstoornis. Toch wil ik me hierbij vooral focussen op het percentage mensen dat wél kampt met eetproblematiek. Dit heb je namelijk niet voor de lol. Dit ontwikkel je in de loop der tijd, kan een copingsmechanisme zijn. Dit gaat heel diep. Zelfrespect heeft - in mijn ogen althans - te maken met de manier hoe je met jezelf omgaat, hoe je jezelf kunt plaatsen en jouw eigen krachten kunt erkennen. Over- maar ook ondergewicht staat hier los van, evenals een eetstoornis. Hiernaast zegt gewicht ook maar zoveel. Een gewicht in het algemeen is een getal, praktisch. Het zegt niets over de manier hoe je jouw avondroutine indeelt, hoe je voor jezelf opkomt wanneer niemand anders dit lijkt te doen, hoe je voor jezelf kiest. Je kunt niet, ik herhaal: je kunt niet iemand beoordelen - veroordelen - op iemands uiterlijk. Overgewicht is niet fout. Ga er dan ook niet nadelig mee om.

Leef en laat leven. 

Ik denk dat het vrij duidelijk is hoe ik hier in sta, maar ik ben vooral benieuwd hoe jij hier tegenaan kijkt. Ik ben niet dik, ik heb hier zelf geen ervaring mee, maar ik vind het belangrijk dat hier over wordt gesproken. Juist ook door niet dikke mensen, om zo het zicht te verbreden. Heb jij aanvullingen? Laat ze hieronder vooral weten. 


Kom bij Proud2Bme gratis en anoniem in contact met lotgenoten, ervaringsdeskundigen, psychologen en dietisten. Op ons forum kun je jouw verhaal delen en/of vragen stellen. Ook kan je dagelijks met ons chatten (de agenda vind je hier). Wij staan voor je klaar.

 

Gerelateerde blogposts

Reacties

Anoniem - Woensdag 18 augustus 2021 14:09
♥
Ikke - Woensdag 18 augustus 2021 14:21
Niet alleen ‘ dikke ‘ mensen slaan soms de plank mis mbt begrip , behandelingen etc . Te dun voor behandeling zus , te gezond voor diagnose zo. Te dun ? Vast een klassieke anorect. Te ‘dik’ vast een vreetzak en ben je zowaar ‘ normaal ? ‘ dan heb je waarschijnlijk een probleempje wat wel op te lossen valt dmv een paar gesprekjes met de POH. Oordeel oordeel oordeel …. Huisartsen , omgeving , wildvreemde mensen allemaal vinden ze ( en ik ook helaas) wel wat. Ik had willen zeggen dat ik geen vooroordelen heb maar ook ik vind wat . Ook vind overgewicht niet altijd even gezond en ik baal ervan wanneer ik dit bijna niet durf uit te spreken # fatshaming. Ik baal er ook van wanneer iemand ongevraagd adviezen / opmerkingen meegeeft mbt mijn gewicht. “ Je bent te mager je moet meer eten zei eens een vreemde. Je wordt wel stevig hè zei eens een oude docent in klas 2 “ . “ Goh wat ben jij mooi afgevallen zei eens een docent in klas 4 . Hoe doe je dat ? “ . Niet wetende dat ik enorm ziek was . Tja …. Uiterlijk en gewicht het is wat ! Nou dit was dus mijn spreekbeurt 🙈.
S. - Woensdag 18 augustus 2021 14:26
Is dit afkomstig van de HAES Community?
Ikke - Woensdag 18 augustus 2021 14:28
O en even ter verduidelijking: Zowel over als ondergewicht kan risico’s met zich meebrengen. En te weinig eten , eenzijdig eten , braken , compenseren , te veel eten neem ik allemaal even serieus. Het lichaam is een buitenkant , het gaat om de binnenkant . Maar de omvang en conditie van de buitenkant is niet onbelangrijk. Zeker niet als je het mij vraagt. Maar het mag niet doorslaggevend zijn. Vind ik
Blub - Woensdag 18 augustus 2021 14:45
Bedankt voor dit artikel
Cfe. - Woensdag 18 augustus 2021 15:40
Mensen zullen altijd iets vinden, zeker voor iets wat een beetje of een beetje meer opvalt. Het is erg dat het zo is en we kunnen proberen te helpen meer begrip en respect voor elkaar te leren hebben, maar het zal helaas toch denk ik altijd blijven bestaan.
Het beste is dat je leert om onvoorwaardelijk van jezelf te houden en weten dat je goed bent en mooi zoals je bent en dat je heel waardevol bent als mens, onafhankelijk van je gewicht.

Desalnittemin vind ik het verschrikkelijk dat er zo vrijuit gediscrimineerd mag worden naar gewicht alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Wat heeft iemand anders ermee te maken wat iemand anders weegt?
Het is onfatsoenlijk gewoon
Van huiskleur mag je ook niets zeggen en iemands seksueke geaardheid mag geen reden zijn tot uitsluiting, gehandicapten moeten gelijke kansen krijgen etc etc waarom is het dan ok om.op gewicht te discrimineren?

En waarom wordt het automatisch aangenomen dat iedereen wilt afvallen en dat het iets is wat waardeeing en complimenten verdient? Zo raar. Je hele leven op dieet. Is dat wenselijk of iets om naar te streven?
En hoe meer er op gehamerd wordt dat je af moet vallen/aan moet komen hoe erger het wordt en hoe minder het lukt om goed voor jezelf te zijn.

Ik ben het hele gedoe over gewicht ZO zat, het "gezond bezig zijn" de hele cultuur eromheen. Het lijkt allemaal zo mooi, maar het brengt niets goeds.Een lichaam weet zelf wat goed is om te functioneren we hebben al die informatie en promoties en campagnes, kookboeken etc etc NIET NODIG. Het is een industrie en mensen zijn er het slachtoffer van dat die industrie draaiende moet worden gehouden.
Maak je vrij en wees geen slaaf die eraan meewerkt!








britneyangel - Woensdag 18 augustus 2021 18:47
duidelijk maar wel heel goed verwoord!
R - Woensdag 18 augustus 2021 19:40
Ik begrijp heel goed dat (normale) mensen bot reageren. Het is ook echt heel logisch om bij een te dik persoon te denken: 'eet gewoon wat minder' en bij een te dun persoon 'eet gewoon wat meer'.

Zo dacht ik er vroeger ook gewoon over.

Nu weet ik uiteraard wel beter, maar ik heb ook inmiddels al 6 jaar een eetstoornis.

Kortom, zij begrijpen ons niet, wij begrijpen hen niet. Maar het valt niemand iets te verwijten ;)
Nicole - Woensdag 18 augustus 2021 23:01
Dankjewel voor deze blog.
Genoeg opmerkingen gehad, totdat ik bij een nieuwe huisarts terecht kwam en die ook mijn gewicht als boosdoener Zach voor mijn klachten maar wel verder keek en doorvroeg, en er zo achter kwam dat ik een eetstoornis had. Eindelijk begrip van mijn arts.
Flo - Donderdag 19 augustus 2021 23:20
Mooi!❤️
Lonneke - Redactie Proud2Bme - Vrijdag 20 augustus 2021 16:30
Hee Nicole,

Wat naar dat je zulke opmerkingen hebt gehad, dat lijkt me zo frustrerend. Fijn dat je inmiddels een nieuwe huisarts hebt gevonden waar je je wel begrepen voelt en die je echt ziet. Heel waardevol.

Liefs
E. - Donderdag 19 augustus 2021 07:33
Aan de andere kant heb ik ook meegemaskt dat er veel te gauw werd bepaald dat mijn klachten door psychische problemen werden veroorzaakt zodat ik veel te lang met pijn moest rondlopen waardoor ik blijvend schade heb overgehouden.
De artsen luisteren te veel met vooropgestelde meningen en nemen geen tijd om echt te luisteren..

Najaria - Donderdag 19 augustus 2021 09:06
Wat een goed en herkenbaar artikel. Gelukkig heb ik een goede dokter die verder kijkt dan alleen mijn extreme overgewicht. Hij kijkt ook naar mijn levensstijl en stond 200% achter me toen in me aanmeldde voor therapie omtrent mijn eetstoornis, een "diagnose" die ik nog meerdere malen per dag moet uitleggen. Want een eetstoornis wordt automatisch gelinkt aan Anorexia of Boulimia, ik moet gewoon "andere keuzes maken". Helaas is menig mens nog zo bekrompen en werkt sociaal media er ook hard aan om dit ook zo te houden. Wat ik dus zelf ook ouderwets vind: BMI. Op basis van lengte en gewicht voor een "gezond" BMI moet ik x kilo wegen..... dat weeg ik 2x 😪. Maarrrr ik sport wel meerdere keren per week, doe veel krachttraining. Druk 400 kilo met mijn benen, dus dat zit ook ergens in dat gewicht, dit is overigens ook benoemd door mijn huisarts 💪 Wordt tijd dat alle instanties meegaan met hun tijd en stoppen met alles uit boekjes te halen, want dat was tig jaren geleden zo bepaald.... Misschien wordt het ook tijd om innerlijke schoonheid te bekijken i.p.v. alleen de buitenkant, dat zou de mensen zoveel mooier maken. Wees gewoon lief ❤
Lesley - Donderdag 19 augustus 2021 13:31
Persoonlijk vind ik het irritant dat overgewicht oké lijkt te zijn, en ondergewicht niet. In die hele recovery community zie ik telkens hoe overgewicht verheerlijkt wordt. Maar zodra er ondergewicht is, is dit dan weer niet goed. Te zwaar zijn is echt wel even ongezond als te dun zijn. Stop aub met de promotie en het romantiseren van overgewicht....
Najaria - Donderdag 19 augustus 2021 16:50
Ben het met je eens dat ondergewicht ook verkeerd wordt beoordeeld. Ook dat is een gevecht. Ben het er persoonlijk niet mee eens dat overgewicht verheerlijkt/geromanticeerd wordt, zo ervaar ik dat niet namelijk. Elk lichaam/persoon/gewicht heeft zo zijn/haar eigen verhaal. Denk dat het goed is als daar naar gekeken wordt 😘
Y. - Vrijdag 20 augustus 2021 15:01
Dit is naar mijn mening geen promotie of romantisering van overgewicht. Zelf ben ik door een eetstoornis veel aangekomen. Inmiddels gaat het al een stuk beter, en probeer ik op een gezonde manier af te vallen. Dat gaat echter langzaam en niet altijd even soepel. Het zal nog wel een tijd duren en in die tijd zou ik toch graag met respect behandeld willen worden en niet allemaal opmerkingen naar me gegooid willen krijgen. Zo heeft iedereen een verhaal.
Lonneke - Redactie Proud2Bme - Vrijdag 20 augustus 2021 16:34
Hey Lesley,

Bedankt voor je bericht. Vervelend dat je het zo ervaart. Met deze blog probeer ik overgewicht niet te verheerlijken. Wat ik wél probeer is het stigma dat hangt om dik zijn te doorbreken. Ik hoop dat deze blog bij kan dragen aan meer bewustzijn rondom bepaalde opvattingen over overgewicht. Hopelijk begrijp je dit.

Liefs
Jezebel - Zaterdag 23 oktober 2021 08:43
Bijzonder dat mensen denken dat overgewicht verheerlijkt wordt, terwijl er elke dag tig berichten in de media staan over de 'strijd tegen obesitas', wat voor effect denk je dat dat op mensen heeft die dik zijn?
Iedereen vind het gerechtvaardigd daar wat over te zeggen. Juist daardoor heb ik een eetstoornis ontwikkelt, want ik ben al mijn hele leven dik en al dat commentaar ben ik gaan geloven. Wat alles uiteindelijk alleen maar heeft verergert.
Dikke mensen weten dat dik zijn niet gezond is. Dat hoeft ze niet elke dag door iedereen verteld te worden. We zouden massaal slank zijn als afvallen echt altijd zo makkelijk was, want niemand wil zo gestigmatiseerd worden als dikke mensen nu worden.
Anoniem - Donderdag 19 augustus 2021 15:45
Ik ben het er zó mee eens. Niemand is het waard om weggestuurd te worden bij de huisarts met "ga eerst maar afvallen". Wie weet is het wel een symptoom van iets onderliggends... Iedereen zou serieus genomen moeten worden!
Lost girl - Donderdag 19 augustus 2021 17:31
Helaas zeer herkenbaar. Tuurlijk zijn er veel obesitasgeralateerde klachten, en de meesten heb ik daar wel van, maar er wordt zoveel meer opgehangen aan het overgewichtkapstokje. Ook mist er regelmatig materiaal in mijn maat bij medische onderzoeken (weegschaal, bloeddrukband, bed, tilmat, spalken, verbandmateriaal, mri-scan). Dit zal voor hele dunne mensen misschien ook voorkomen. Er wordt uitgegaan van de norm. En die norm is binnen een gezonde bmi/lichaamsomvang. Ik denk niet dat je binnen de zorg op elke lichaamsvorm voorbereid kan zijn, maar stuur een patiënt niet weg onder het mom van ga eerst maar afvallen of aankomen voordat we je serieus gaan nemen. Want blijkbaar is overgewicht/ondergewicht niet een serieus probleem, maar een kwestie van mentaliteit en onwil. Ga maar gewoon....... Ik krijg al buikpijn bij het begin van deze zin.

Lonneke, de reacties doen mij ook schrikken. Ik ben (helaas) niet meer zo naïef dat ik vooral positieve reacties verwacht, maar ik blijf elke keer toch hoop houden dat er ooit anders gereageerd gaat worden. Wellicht ijdele hoop, maar hé we moeten ergens naar streven.


@lesley beiden zijn niet goed als ze de gezondheid schaden. Ben benieuwd waar je uit merkt dat overgewicht geromantiseerd wordt en ondergewicht afgekeurd, want in de gewone maatschappij is dit juist andersom in mijn beleving. Of is dit vooral vanuit het oogpunt van het herstellen van eetstoornis met ondergewicht?

Bedenk me ineens dat ik bijna standaard in het ziekenhuis of bij de huisarts excuses maak voor mijn obesitas en feitelijk mijn aanwezigheid nog vóórdat de arts iets zegt. Ik begin eigenlijk met mezelf indekken om te voorkomen dat ik geraakt word door de opmerking dat ik eerst maar eens moet afvallen. Omdat ik het zelf dan al als mogelijke oorzaak heb genoemd sta ik voor mijn gevoel steviger in mijn schoenen of iig minder kwetsbaar. Zo van, dat weten we al dus kom nu maar met een ander idee. Een soort aanvalshouding omdat ik verwacht een gevecht aan te moeten gaan.