De gewoonte van een eetstoornis

 

gewoontes, gedragspatronen, eetstoornissen, leertheorie, conditioneringMensen zijn gewoontedieren. We doen de dingen graag op de manier waarop we ze gewend zijn. Soms omdat het gewoon goed werkt op die manier en soms puur omdat we het op die manier hebben geleerd of onszelf hebben aangeleerd. Als je iets maar vaak genoeg herhaalt, wordt het vanzelf een gewoonte. Een eetstoornis duurt vaak een lange periode. Het gedrag dat je vertoont bij een eetstoonis, herhaal je dus heel vaak. Hoeveel van jouw eetstoornis is een gewoonte?

In de leertheorie wordt ervan uit gegaan dat gedrag is aangeleerd. Mensen vertonen bepaald gedrag omdat ze dit hebben geleerd door middel van belonen en straffen. Goed gedrag wordt beloond en dus herhaald. Verkeerd gedrag wordt gestraft en dus gestopt. Dit heet conditionering en is de spil achter gewoontes en patronen.

Er is in principe niks mis met conditionering en gewoontevorming. Je leert van kinds af aan een heleboel op deze manier. Maar in sommige gevallen is het gedrag dat je hebt aangeleerd of zijn de gedachtenpatronen die je hebt ontwikkeld helemaal niet functioneel. Het werkt dan tegen je. Zo ook in het geval van een eetstoornis.

Misschien ben je, door herhaling, gaan geloven dat dun gelijk staat aan goed of lijnen gelijk staat aan succesvol of afvallen hetzelfde is als slagen. Automatisch betekent dik dan fout en aankomen is falen. Vanuit deze overtuigingen ben je gaan rommelen met eten, diëten gaan volgen en gaan compenseren. Deze manier van omgaan met eten en je lichaam is in de loop van de jaren een gewoonte geworden.

In de eerste instantie kon je deze gewoonte tot stand laten komen, omdat je werd beloond voor je gedrag. Je merkte bijvoorbeeld dat mensen positief reageerden op je discipline of je complimenten gaven over je gewicht. Ook ontdekte je misschien dat het focussen op eten je helpt om niet bezig te hoeven zijn met je gevoelens of angsten. Je eetstoornis als 'fijne' manier om pijn te ontwijken.

Je bent zo gewend geraakt aan je negatieve gedachten over je lichaam, je starre ideëen over eten en je dwangmatige maniertjes, dat je je nauwelijks bewust bent van het feit dat het iets aangeleerds is. Je bent steeds meer gaan geloven dat dit de manier is waarop je de dingen moet denken, voelen en doen.

gewoontes, gedragspatronen, eetstoornissen, leertheorie, conditionering

Inmiddels word je allang niet meer beloond voor je gedrag. Je merkt dat je je depressief of verdrietig voelt. De mensen in je omgeving geven allang geen complimenten meer als je bent afgevallen. Je lichaam vertelt je dagelijks, op verschillende manieren, dat het niet gezond is wat je doet. Inmiddels is het één grote straf.

Gevangen in gewoontes die helemaal niet meer functioneel zijn. Gewoontes die als het ware de leiding hebben overgenomen. Patronen die jou sturen, in plaats van dat jij aan het roer staat. Maar hoe verander je die gewoontes weer? Hoe kom jij weer aan de macht, in plaats van dat je eetstoornis regeert over jouw leven?

Natuurlijk is het niet slechts een kwestie van het loslaten van je gewoontes. Je zult moeten kijken naar de onderliggende angsten en ervaringen, die ertoe hebben geleid dat je een eetstoornis ontwikkelde. Je zult moeten onderzoeken wat voor jou de functie is van afvallen of eetbuien of dwangmatig bewegen. Wat levert het je op om een eetstoornis te hebben?

Als je jezelf begrijpt hierin, kun je op zoek gaan naar nieuwe manieren om te dealen met wat er speelt. En kun je jezelf motiveren om je gedrag te veranderen, door te kijken naar wat je eetstoornis allemaal van je afpakt. Wat kost het je om een eetstoornis te hebben?

En dan zul je de gewoontes, die niet meer functioneel zijn, moeten doorbreken. De gewoonte om elke dag op de weegschaal te staan. De gewoonte om te braken. De gewoonte om jezelf pijn te doen. De gewoonte om jezelf voedsel te ontzeggen. De gewoonte om te overeten. De gewoonte om overmatig te sporten. De gewoonte om calorieën te tellen. En de gewoonte om tegen jezelf te zeggen dat je waardeloos bent.

Al dit aangeleerde gedrag, mag je gaan afleren en jezelf nieuwe gewoontes ervoor in de plaats aanleren. Stapje voor stapje, dag voor dag, met herhaling, liefde, geduld en beloning. Want hoe rot het ook is dat je slechte gewoontes hebt aangeleerd, het betekent ook dat je in staat bent je nieuw gedrag eigen te maken. Be willing to be a beginner, every single morning!

gewoontes, gedragspatronen, eetstoornissen, leertheorie, conditionering

Welke gewoontes ga jij doorbreken?

 

Gerelateerde blogposts

18
APR
Waardeloos
77

Reacties

l - Maandag 14 januari 2013 16:40
Calorieen tellen en liegen over eten..
anoniem - Maandag 14 januari 2013 16:48
Ik wil stoppen met calorien tellen, maar iedere dag weer ga ik de fout in.. meer dingen uitproberen, maar als het dan zo ver is, dan krabbel ik liever terug en hou ik het bij mijn veilige tussendoortjes die bekend zijn..
f/ zangi - Maandag 14 januari 2013 17:05
eetstoornis van mijn dochter kwijit.
I - Maandag 14 januari 2013 17:28
Ik zou echt op dit moment graag willen stoppen met na elke warme maaltijd te gaan braken. Het is echt zo een gewoonte geworden dat ik van tafel meteen naar de wc loop terwijl dit zo slecht is voor mijn lichaam.
Misschien proberen met rustig aan af te bouwen..
L - Maandag 14 januari 2013 18:26
Uit de pot met chocoladepasta snoepen..
M - Maandag 14 januari 2013 18:33
Een hele goede blog die me na leert denken over waar ik allemaal mee bezig ben...
esmee - Maandag 14 januari 2013 21:00
met de weegschaal ben ik nu bezig! Ik heb mijn ouders gevraagd alle weegschalen in huis weg te halen. een hele stap om van iedere dag (en soms meerdere keren) wegen naar nog één keer!
Sann* - Maandag 14 januari 2013 21:02
Hele goede blog. Het is lastiger dan ik denk, en dan ik wil, om die uitgesleten gewoontes uit mijn leven te bannen. Op stip met nummer 1 staat nu braken. Ik wil stoppen, maar het kost me echt enorm veel moeite.
meadow - Maandag 14 januari 2013 21:57
Het braken is bij mij gestopt als gewoonte. Dat was voorheen iedere dag, heel de dag.
Ziek zijn en vakantie, dus een onderbreking van mijn gewone leven (werken, koken, kind verzorgen etc slapen) is doorbroken.
Realiseer mij dat nu pas.

kcal tellen moet ik mee stoppen
en idd de nutella/speculoos/pindakaas pot dicht laten zitten is ook handig!
l - Maandag 14 januari 2013 22:18
Er is nog één gewoonte waar ik nog weleens tegenaan loop: elke dag moeten bewegen. En die ga ik doorbreken.
Anne-Maria - Maandag 14 januari 2013 22:56
Als ik erover nadenk zijn er zoveel 'dwang'gewoontes:
- op een vaste manier mijn brood snijden en in kleine stukjes opeten;
- met één bepaald soort lepel mijn toetje willen eten en dan halve lepels;
- veel kauwen;
- na het kiezen van mijn menu op mijn kamer de cal gaan nazoeken;
- altijd kip, rookworst, appelstroop en vruchtenhagel op brood/beschuit;
- zoveel mogelijk bewegen;
- vragen wie er 's avonds, de nacht of de volgende dag dienst heeft;
- liters water drinken, enz....

:(
wl - Dinsdag 15 januari 2013 01:35
dat plaatje met: im a good girl with lot s of bad habbits vind ik leuk maar die staat er niet bij:(
Sophia-Lauren - Dinsdag 15 januari 2013 09:11
@l: Woooow , PowerYou! --> knap zeg! zet m op!
Singingbee - Dinsdag 15 januari 2013 18:32
Ik wil stoppen met mijzelf eten ontzeggen en tegen mijzelf zeggen dat ik waardeloos ben
dollie - Dinsdag 15 januari 2013 23:53
als ik zo lees heb ik nog heel wat te doen.
- zoals iedere dag wegen en dan meerdere keren op 1 dag.
- op caloriën letten hoeveel ik na binnen krijg en als ik producten in mijn handen pak let ik op wat erin zit.
- bewegen moet een heel stuk minder worden.
- eetpatroon moet hoog nodig verranderen meer eten op 1 dag.
- tegen mijzelf wat liever worden dan iedere keer mijzelf straffen,dingen ondzeggen.
thesunshines - Zondag 20 januari 2013 23:09
Niet kunnen genieten van mijn eten,; omdat ik teveel bezig ben met wat er in zit, hoeveelheid vet, of ik teveel heb ogeschept
- elke dag van sochtendsvroeg tot savondslaat bezig zijn met eten in mijn hoofd, eten plannen en me eraan houden
- eten zonder dat ik echt honger heb, om niets te hoeven voelen
- elke dag bezig zijn met wat anderen van mij vinden
-geen tijd nemen om echt te genieten van mijn eten
-overeten
-denken aan sporten maar toch niet gaan ipv daarvan overeten en jezelf dikker zien worden
- moe van al die nare gedachten over mijn lijf
- mezelf continu dik vinden
Marieke - Zaterdag 6 april 2013 15:14
Heel raar:
- koekjes kauwen en weer uitspugen :-( Doe het al vet lang en wil er echt vanaf.
Ellen - Woensdag 16 augustus 2017 12:42
Pfff ik ook.... Ben jij er al vanaf? En zo ja, hoe is je dat gelukt?