Gezonde tanden en een eetstoornis

 

Een gezond gebit is iets om trots op te zijn. Soms lijkt het zo vanzelfsprekend, maar voor niet iedereen is dat zo. Maar waar moet je dan op letten?

Geschreven door: Dr. Dien Gambon, Tandarts

Mondgezondheid en anorexia
Wanneer je anorexia hebt is het bekend dat je vaak weinig eet en dat er in de voeding die je eet ook vaak zuren zitten. Overgeven, waardoor maagzuur in je mond komt hoort daar ook bij. Wanneer je maagzuur in je mond krijgt, komt dat vooral in aanraking met de binnenkant van je tanden en kiezen. Tanden en kiezen kunnen door dit zuur, dat vaak en lang in je mond zit, oplossen. Dit heet tanderosie. Behalve dat het glazuur in ernstige mate oplost kan ook het tandbeen verdwijnen.

Hoe ziet tanderosie eruit?
Tanden worden door zuur, korter, doorschijnend of geler. Ook kunnen dunne randen bij je voortanden makkelijk afbreken. Bij kiezen kunnen de knobbels verdwijnen en komen er kleine putjes. Aan de binnen kant van de boven tanden is het ook mogelijk dat al het glazuur helemaal oplost. Je kan tanderosie vergelijken met de kerkbeelden die oplossen door de zure regen.

tanderosie eetstoornis anorexia boulimia tanderosie eetstoornis anorexia boulimia


Meestal wordt na ongeveer een half jaar met regelmatig overgeven tanderosie in je mond zichtbaar.

anorexia tanden anorexia tanderosie

Anorexia

boulimia tanderosie

Boulimia

Wat je er dan van merkt? Tanden kunnen gevoelig en pijnlijk worden bij poetsen en bij het eten en drinken van vooral iets wat koud is.

Niet alleen zuur speelt een rol bij tanderosie, maar ook de hoeveelheid speeksel en de mogelijkheid van het speeksel om zuur te neutraliseren. Speeksel heb je nodig bij bescherming tegen infecties van tandvlees en de bescherming van tanden en kiezen tegen schadelijke bacteriën.

Door een calorie arm dieet is de hoeveelheid speeksel in je mond minder. Je kan het gevoel krijgen van een droge mond. Met weinig speeksel wordt zuur wat in je mond komt niet goed geneutraliseerd. Dit zorgt nog extra voor het oplossen van tanden en kiezen.

Naast maagzuur kan erosie ook komen door het eten, drinken en snoepen van zure voedingsmiddelen. Bij zure dranken moet je denken aan frisdranken (cola, icetea, sinas e.d.), energy dranken, sportdranken, maar ook vruchtensappen. Ook groenten en fruit kunnen zuur zijn, naast verschillende soorten snoep ( winegums, zure matten, lollies, jawbreakers, candyspray).

snoep zuur zoet

En dan natuurlijk niet te vergeten verschillende soorten (sla)saus en azijn en medicijnen, en voedingssupplementen en vitamine- C tabletten.

Eigenlijk zit er in alles wat fris smaakt zuur. Smaak is alleen geen maat of iets zuur is. Yoghurt en karnemelk smaken dan wel zuur, maar omdat er veel calcium in zit, is het zonder suiker wel veilig voor je tanden. Eigenlijk wel gek.

Light frisdranken zijn even erosief als gewone dranken. Light betekent alleen dat er in vergelijking met het gewone product minimaal 30% minder energie (kcal) of suikers in zit. De hoeveelheid zuur hoeft niet minder te zijn.

Hieronder vind je een lijst je van voedingsmiddelen die erosie veroorzaken. ( ++++ = heel erg erosief)

frisdrankDranken
Appelsap ++++
Chocomel niet
Cola ++
Cola light ++
Energy dranken +++++
Icetea +++++
Karnemelk niet
Melk niet
Mineraalwater niet
Multivitamine dranken +++
Sinas ++
Sinaasappelsap ++++
Sportdranken ++
Thee niet
Up- dranken ++++
Vruchtensappen +++
Water niet
Yoghurtdranken niet

Diversen
Appelmoes ++++
Dressing +++
Azijn +++++++
Drop niet
Pepermunt niet

Maagzuur +++++

Wat kan je doen om je tanden te beschermen tegen erosie?

  • Drink niet erosieve dranken zoals bijvoorbeeld water, thee en melk.
  • Beperk het aantal keren eten en drinken van zure voedingsmiddelen.
  • Houd zure dranken, voeding, snoep zo kort mogelijk in je mond.
  • Drink een glas zo snel mogelijk achter elkaar leeg.
  • Drink met een rietje.
  • Spoel met water en/ of melk na overgeven of het gebruik van zure voedingsmiddelen
  • Slik vitamine-C tabletten en zure voedingssupplementen direct door. Spoel na met water.
  • Drink 's nachts alleen maar water, ook vlak voor je naar bed gaat.
  • Wacht met poetsen van je tanden een uur na zuur in je mond.
  • Gebruik een zachte tandenborstel
  • Gebruik Elmex Erosie Protection tandpasta /spoelmiddel om het gebit harder te maken.

Elmex

Mondgezondheid en eetbuien
Heb je regelmatig eetbuien en geef je over dan is er ook grote kans dat je niet alleen tanderosie krijgt, maar dat er ook veel gaatjes komen. Meestal eet je veel en vaak van alles waar suiker in zit.
Wanneer je niet goed poetst blijft er plak op je tanden achter. De bacteriën in de plak maken van suiker zuur. Het glazuur lost op die plek op en er ontstaat een gaatje.

Je kan een gaatje ook wel vergelijken met een verrotte vensterbank. Aan de bovenkant is de verf gaan bladderen en naar verloop van tijd vindt er houtrot plaats aan de binnenkant. Zo werkt het ook bij je tanden. Gaatjes breiden zich uit naar binnen.

caries boulimia anorexia tanden caries boulimia anorexia tanden

Wanneer je een gaatje hebt krijg je het eerst last bij het eten en drinken van zoete en koude dingen.
Van suikervrije producten kan je geen gaatjes krijgen. Kauwgom met de suikervervanging door xylitol is zelfs goed voor je tanden. De kans op gaatjes wordt zelfs kleiner. Goed om te weten.

Bij light producten is dat anders. Er zit dan wel minder suiker in, maar " light" is zeker niet veilig voor je tanden. En pas op met "geen suikers toegevoegd " wat vaak op de verpakking staat. Dit betekent zeker niet dat het suikervrij is. In alle fruitdranken zitten fruitsuikers, die ook voor gaatjes kunnen zorgen.

Wat kan je doen om gaatjes te voorkomen?

  • Poets je tanden twee keer per dag met fluoride tandpasta. Fluoride tandpasta beschermt tegen gaatjes en kan er voor zorgen dat beginnende gaatjes herstellen.
  • Poets met een zachte tandenborstel met een klein kopje.
  • Gebruik een tandenstokertje voor tussen je tanden.
  • Eet en drink tot 7 keer per dag. Drie keer een hoofdmaaltijd en vier keer een tussendoortje. Het is het beste in een korte tijd veel te eten en te drinken. Beter een glas in korte tijd leeg drinken dan steeds maar een paar slokjes. Zo ook met eten.
  • Gebruik weinig suiker en frisdrank
  • Een uur voor het slapen gaan niets meer eten en drinken.
  • Drink 's nachts bij dorst alleen maar water.
  • Gebruik suikervrije kauwgom. Kauwgom met xylitol beschermt zelfs je gebit.
  • Ga regelmatig naar je tandarts om je tanden en kiezen te controleren.
  • "Snoep verstandig: eet een appel" geldt nog steeds, maar niet de hele dag door

tanden lach

Je tandarts wil voor jou en je tanden het allerbeste! Dus heb je vragen stel ze dan gewoon. Tandartsen kunnen je helpen om ook jou een stralende lach te geven en je gebit gezond te houden.

 

Gerelateerde blogposts

Reacties

juul - Vrijdag 27 juli 2012 17:01
"Spoel met water en/ of melk na overgeven"

?? Of gewoon niet overgeven, of bedoel je wanneer je ziek bent?

silke - Vrijdag 27 juli 2012 18:39
juul:

je kan in meerdere omstandigheden overgeven hé? zoals ziekte, ewangerschap, voedselvergiffteging, ...

en als je de drang om over te geven niet hebt kunnen weerstaandan kan deze tip toch handig zijn. natuurlijk is het beter om niet over te geven.
JustMeXx - Vrijdag 27 juli 2012 20:37
Goede tips!
Al kan je nooit al de producten die slecht zijn voor je tanden uitsluiten, alle voedingsmiddelen bevatten dingen die ergens slecht voor zijn.
Isabella. - Vrijdag 27 juli 2012 20:55
oee ja..dit zijn goede tips!
Thanks.
Marlies - Vrijdag 27 juli 2012 21:19
Goede informatie! Al vind ik persoonlijk die lijst met dingen die je beter niet kunt drinken nogal triggerend, maar dit is mijn mening, ik weet niet of dat ook voor anderen geldt.
Twinkel - Vrijdag 27 juli 2012 23:02
Tsja,, Triggerend... er wordt geen verbod op gelegd het is gewoon eerder schadelijk voor je gebit dus als je hier al problemen mee hebt kan het goed zijn om daar rekening mee te houden...toch?
TheFact - Zaterdag 28 juli 2012 02:24
.... eigenlijk vat ik dus dit op als: nooit meer frisdranken drinken want het is slecht voor je tanden,... aan de ene kant weer ik wel beter maar toch het is een beetje... ja hoe zeg je dat nou geen idee maarja :/
Mijn tanden zijn ook altijd gevoelig enzo dan eet je iets en dan schieten de rillingen door heel je lichaam heen... ik haat dat ;(
Lexii - Zaterdag 28 juli 2012 09:11
@ Marlies en Twinkel: er wordt geen verbod gelegd. Er wordt niet gezegd dat je het niet mag drinken/eten. Maar er wordt een boodschap afgegeven dat je met mate dit soort dingen kunt gebruiken. Dus niet bij alle maaltijden cola drinken ofzo ;-).
En het is ook verstandig om bepaalde produkten, als je ze neemt, gewoon zo kort mogelijk in je mond te houden.

Lexii - Zaterdag 28 juli 2012 09:12
Eh... "OPgelegd" natuurlijk.
Marjolein - Zaterdag 28 juli 2012 13:34
Ja, dat is wel herkenbaar :S Maar gelukkig heb ik geen extra gaatjes: wel extra gevoelige tanden. Nu ik een tongpiercing heb drink extra veel melk(producten)
slankie - Zaterdag 28 juli 2012 22:02
Als je weet dat ook je tanden er aan gaan door zuur dan kan ke er toch wel wat tegen doen
Francisca1994 - Zondag 29 juli 2012 00:00
Oef, die foto's vind ik best confronterend. Vooral omdat ik weet dat mijn gebid al niet zo heel goed is. :$
cavy - Zondag 29 juli 2012 13:53
Mijn gebit begint helaas steeds meer te lijken op de foto bij boulimia..Elke keer weer als ik in de spiegel kijk kan ik wel huilen.. want ik weet zeker dat ik binnen 3 jaar waarschijnlijk een kunstgebit heb.. mijn kiezen zijn niet meer te redden, het kwaad is al geschied. en het ergste is, dat ik dit mij zelf heb aangedaan al die jaren. kon ik maar de tijd terug draaien, dan had ik alles zo anders gedaan.. maar ik heb wel veel van mijn ervaringen geleerd en dat doe ik nog steeds. en ik wil jullie waarschuwen, laat het niet zo ver komen, stop met overgeven als dat nog kan! laat het niet zo ver komen, ik kan het weten! alhoewel het de laatste tijd iets beter gaat. Zorg goed voor jullie zelf! mishandel en vermink je lichaam niet zoals ik dat deed.. good luck to you all
Tamara - Zondag 29 juli 2012 17:21
Hoe zit dat eigenlijk met alcohol?? Staat er niet bij.
Tandarts Dien Gambon - Maandag 30 juli 2012 14:21
Alcohol en erosie
Rode wijn ++
Witte wijn +
Bier niet

Vruchtensappen
Bietensap ++
Wortelsap ++
Grapefruitsap +++
Grapefuitsap (versgeperst) ++
Kiwisap (versgeperst) ++++

En voor allle erosieve dranken geldt: hoe sneller je het opdrinkt en hoe korter je het in je mond houdt des te beter het is.

En bij klachten aan je gebit: laat er naar kijken. Er is best nog wel wat aan te doen.
Tanderosie betekent zeker geen kunstgebit!
monique v - Maandag 8 oktober 2012 14:06
Als je iets zuurs in je mond hebt is het ook goed als je een stukje oude kaas eet. Spoelen met water en melk is zker goed
Vanessa - Woensdag 14 november 2012 12:25
Ik poets nu met Elmex protection en het lijkt veel beter te gaan. Goed hoor
Tandarts Dien Gambon - Maandag 7 januari 2013 12:32
Prima dat je met Elmex protection poetst. Het zorgt niet alleen dat er minder kans is op erosie, maar voorkomt ook gaatjes! Er is overigens ook een spoelmiddel.
Marit - Zaterdag 19 januari 2013 18:48
Mijn tandarts vertelde mij dat het juist niet goed is om je mond te spoelen met melk achteraf. Dit zou juist slechter zijn.
Water is dan wel weer beter.

Klopt dit?
struggle4life - Zaterdag 26 januari 2013 12:19
Jaaaa.herkenbaar helaas. Nooit overgegeven maar wel al 20 jr een eetstoornis. Tanderosie door jarenlange cola light gebruik...gauw gaatjes en ontstekingen..
Tandarts Dien Gambon - Donderdag 31 januari 2013 15:56
Spoelen met melk na een zuur aanval is juist goed. De calcium in de melk compenseert het oplossen van het glazuur en het neutraliseert het zuur.
Poetsen is af te raden. Je poetst dan net het opgeloste glazuur weg. Glazuur wat weg is komt nooit meer terug!
Lydia - Woensdag 6 maart 2013 16:22
Alles is al gezegd, ik denk dat jullie wel weten wat het beste is nu ;-) Ik wil alleen maar even kwijt dat ik door mijn eetstoornis sinds 2 jaar een kunstgebit heb, en daar heb ik al veelste lang mee gewacht! Ik ben nu 34, die foto's die jullie zien zijn niet alleen maar om jullie bang te maken, ze zijn helaas de keiharde realiteit. Ik heb al deze adviesen; over wat je als nog het beste kan doen ook vanaf het begin van mijn eetprobleem gedaan, maar het is en blijft een enorme slijtage slag voor je gebit, zoals de tantarts al zei, glazuur wat weg is komt nooit meer terug! En neem van mij aan de smaak en beleving van eten enorm achteruit gaat met zo'n mond vol plastic! Het is fijn geen pijn meer te hebben bij alles wat ik eet of drink maar het word eten word niet fijner op, wees zuinig op je gebit (en je leven ;-) )je hebt er maar 1 !
Tandarts Dien Gambon - Zondag 16 november 2014 12:19
Lydia, wat ontzettend goed dat jij je ervaring met ons deelt!