Leren eten naar behoefte

 

Toen ik van mijn eetstoornis af wilde komen, begon ik met een eetschema. Ik had totaal geen idee meer van wat normaal was en zocht op internet naar voedingslijsten. Ik heb lange tijd een eetlijst gevolgd om enigszins houvast te creëren en mijn eetstoornis te lijf te gaan. Een ontzettend gevecht om mee te beginnen, maar ook het loslaten van zo'n lijst is een hele stap.boterham met ham

Naar behoefte eten is niet iets dat je zomaar kunt als je een eetstoornis hebt gehad. Je eetpatroon is iets dat door je eetstoornis behoorlijk beïnvloedbaar is door emoties en gedachten. En om naar behoefte te leren eten, moet je het daar weer los van gaan zien. Eten of niet eten is dan geen middel meer om met je gevoelens om te gaan of jezelf mee te straffen.

Eten volgens een lijst loopt bij de één vloeiend over in eten op gevoel, maar de meesten moeten hier toch bewust mee om gaan. Misschien ben je tijdens therapie of gesprekken met een diëtiste een eetlijst gaan volgen. Als je een tijdje een eetlijst volgt en dit vol kunt houden, kun je aan de slag gaan met uitdagingen en meer gaan variëren. Sta er steeds bij stil hoe het voor je voelt en spreek dat gevoel uit.

Die uitdagingen kunnen bestaan uit grotere tussendoortjes, eten uitproberen dat jij normaal bij een eetbui at, op school eten, uit eten gaan of variëren. Zo had ik wel eens als doel dat ik iedere dag van de week een ander ontbijt moest nemen. Dat vond ik super spannend. Ik liet daarmee nog een extra stukje controle los, wat ik best eng vond. Ik heb ook een tijdje gevarieerd met beleg of juist geëxperimenteerd met tijdstippen. Zo moest ik bijvoorbeeld een keer brunchen, een keer laat avond eten of een keertje vier in plaats van drie tussendoortjes op een dag eten. Daarmee heb ik een hoop angsten overwonnen.

fruit op een bord

Allemaal ontzettend spannende stappen, maar wel stappen die je dichter bij een eetstoornisvrij leven brengen. Je kunt door dit soort uitdagingen een hoop vrijheid terugkrijgen, terwijl je soms het idee hebt dat je controle verliest. Maar dat is niet zo. Juist doordat je zelf gaat kiezen een uitdaging aan te gaan en je eetstoornis niet meer zoveel te zeggen heeft, ga je weer controle terug krijgen.

Ik was ook bang dat als ik mijn eetlijst los zou laten, ik enorm aan zou komen, alles zou gaan eten wat los en vast zat en ik in de war zou raken. Door dit echter stap voor stap aan te pakken gebeurde dit niet. Ik merkte dat ik het niet alleen hoefde te doen, maar waar nodig hulp mocht vragen. Ik had nooit gedacht zo vrij met eten om te kunnen gaan als nu. Ik voelde me in het begin nog heel schuldig als ik een boterham minder had gegeten, of per ongeluk een tussendoortje vergeten was. Maar ook dat soort dingen horen bij vrij eten. Soms schepte ik nog een keertje op, at ik twee tussendoortjes of at ik juist wel of geen dessert. Ik luisterde naar mijn behoefte.

Het gaat niet alleen om het luisteren naar je lichaam en je maag. Heb ik honger? Zit ik al vol? Maar ook het luisteren naar je behoefte. Heb ik trek in een ijsje? Wil ik echt een glas water of heb ik eigenlijk liever een glas cola?

Soms zijn die gedachtes nog een beetje onder invloed van je eetstoornis. Ik merkte dat ik fruit en granenkoekjes verkoos boven snoepjes of gewone koekjes wanneer ik mij bijvoorbeeld niet zo goed voelde. Als ik stress had, iets me dwars zat of gevoelens aan het wegstoppen was, ging ik ineens net even wat gezonder eten. 

weegschaal

Dit gebeurt eigenlijk nooit meer, maar als het gebeurt, merk ik het op. Het is niet erg als ik het doe, maar ik zie het als een signaal van stress of zorgen. Ik sta daar dan even bij stil, in plaats van bij mijn eetpatroon, en kan dan weer prima naar behoefte eten. Na een jarenlange eetstoornis, heb ik alsnog naar behoefte leren eten. Dat kost tijd en je moet jezelf goed in de gaten houden en op tijd aan de bel trekken als je weet dat dat nodig is.

Wat gewicht betreft is het handig om eerst op een minimaal gezond gewicht te zitten. Soms is het zelfs goed om bij je setpoint (gestabiliseerd gewicht) pas te gaan experimenteren met je eetpatroon. Een andere belangrijke voorwaarde kan zijn om niet meer of minder vaak op de weegschaal te staan. Tips om dat af te bouwen vind je hier.

Daarnaast is het goed om af te spreken dat je niet meer dan bijvoorbeeld 1 tot 1,5 kilo onder je gezonde of stabiele gewicht komt. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat je ineens gaat afvallen. Sommige mensen hebben juist een iets grotere behoefte, en eten meer dan anderen. Zo is iedereen verschillend. Je hoeft daar niet eens van aan te komen, maar soms kan dat wel zo zijn. Wees niet bang dat je blijft aankomen, want dat gebeurt niet. En onthoud dat het gaat om dat je lijf gezond is en jij luistert naar behoeftes en durft te eten waar je trek in hebt!

Als je aan het oefenen bent met het eten naar behoefte en je merkt dat je toch wat beïnvloed door je eetstoornis in je keuzes voor eten, pak dan je eetlijst er weer gewoon een weekje bij. Even geen gepuzzel of luisteren naar je behoefte, dat komt later weer, als de stress of dingen waardoor je eetstoornis opspeelt weer voorbij zijn. Ik heb dat meerdere keren moeten doen, voordat ik die eetlijst definitief de prullenbak in gooide. Voel je niet fout of gefaald als je weer even terug moet naar de eetlijst. Dat hoort erbij.

Het proces van leren eten naar behoefte is natuurlijk voor iedereen anders, maar vrij met eten omgaan is zeker iets dat kan. Ook na een jarenlange eetstoornis, veelvuldig terugvallen, ondergewicht of eetbuien. Ga de uitdaging aan en vraag er hulp bij. Ook jij kunt het leren!

Foto1, foto2

 

Gerelateerde blogposts

Reacties

* - Donderdag 24 januari 2013 13:08
Ik had het vooral moeilijk met het loslaten van mijn eetlijst.
Nu eet ik ook op gevoel, maar vind het nog best eng. Al merk ik wel dat ik
ongeveer even veel eet dan mijn eetlijst. Gewoon aangepast aan wat ik wil eten ;).
Marije - Donderdag 24 januari 2013 13:14
Ik heb ook absoluut geen idee meer van wat nou 'normaal' is. Dus op dit moment zit ik nog ontzettend vast aan mijn eetlijst. En het is al moeilijk genoeg om me daar echt goed aan te houden, dus experimenteren is nog niet echt aan de orde!
Chaya - Donderdag 24 januari 2013 13:27
Ik heb me pas 4 dagen aan mijn eetlijst kunnen houden, dus experimenteren zit er voorlopig nog niet in voor mij. Wel goede blog, het kan dus echt. Komt weer eens op het goede moment :)
angstig - Donderdag 24 januari 2013 13:34
ik vind een eetlijst juist een ergernis en belemmering, niets te een houvast als je in je eetstoornis zit!

listen to the voice of your body.
L - Donderdag 24 januari 2013 13:45
Goede blog!
Fijn/leuk om te lezen :-)
m - Donderdag 24 januari 2013 13:49
mooi geschreven!
anoniem - Donderdag 24 januari 2013 13:58
Goed stuk! Ik hoop dat ik over een poos ook weer op behoefte kan eten, want vooralsnog klamp ik me behoorlijk vast aan m'n eetlijst. Fijn om te lezen dat het, met een beetje oefening, wel weer goed kan komen.
me - Donderdag 24 januari 2013 14:04
Ik had het zo zelf kunnen schrijven,
Super goed he!!

Het gaat bij mij ook steeds beter, heb eindelijk in me hoofd die knop om kunnen zetten dat je ook moet leren eten op die behoeften,
E - Donderdag 24 januari 2013 15:39
ik eet nu ook weer een tijdje naar behoefte, en het gaat goed :) ik heb alleen wel dat ik sws 2 of 3 keer per week als tussendoortje iets lekker ongezonds neem, dit doe ik op vaste dagen zodat ik het niet kan skippen als ik er voor mijn gevoel geen zin in heb!
R - Donderdag 24 januari 2013 15:45
ik heb ook geen eetlijst meer, elke dag hetzelfde bah!
Kay - Donderdag 24 januari 2013 15:55
Soms zijn die gedachtes nog een beetje onder invloed van je eetstoornis. Ik merkte dat ik fruit en granenkoekjes verkoos boven snoepjes of gewone koekjes wanneer ik mij bijvoorbeeld niet zo goed voelde. Als ik stress had, iets me dwars zat of gevoelens aan het wegstoppen was, ging ik ineens net even wat gezonder eten.

Dit.
PluiS - Donderdag 24 januari 2013 18:03
Goede blog! Ik ben nog bezig om me aan te melden voor therapie, dus zoek het nu zelf nog een beetje uit. De ene dag eet ik dan heel weinig en als ik dan de andere dag denk: okee, ik ga een koekje bij de koffie nemen, dan vreet ik echt veel meer op! Echt heel lastig, want de volgende dag durf ik dan niet meer... Daarmee wil ik maar zeggen: op gevoel eten is zooooo lastig, ik kan het gewoon niet meer!! :(
PluiS - Donderdag 24 januari 2013 18:03
Goede blog! Ik ben nog bezig om me aan te melden voor therapie, dus zoek het nu zelf nog een beetje uit. De ene dag eet ik dan heel weinig en als ik dan de andere dag denk: okee, ik ga een koekje bij de koffie nemen, dan vreet ik echt veel meer op! Echt heel lastig, want de volgende dag durf ik dan niet meer... Daarmee wil ik maar zeggen: op gevoel eten is zooooo lastig, ik kan het gewoon niet meer!! :(
amanda - Donderdag 24 januari 2013 18:46
zeer herkenbaar, en op het goede moment,

ik heb eigenlijk geen hulp maar ik weet niet zo goed wat ik moet doen. maar ik heb ook geen eetlijst en dat zou wel moeten, ik heb wel hulp nu van featback en hun zeggen dat ik op gezette tijden moet eten en maar dat vind ik echt moeilijk en ik durf alleen te eten als ik niet na denk over het eten


liefs
P. - Donderdag 24 januari 2013 19:03
Ik heb mijn eetlijst zo'n crime gevonden. Kwam ik aan en was ik alsnog geobsedeerd door lijsten en stond nog vast wat ik moest eten. Voor mij was het echt een verademing toen ik los van mijn lijst mocht gaan eten.

Voor mij geldt trouwens ook dat als ik stress heb, dat ik dat snel merk aan mijn eetpatroon.
anneke - Donderdag 24 januari 2013 19:10
@ angstig: There are two voices there ?
m - Donderdag 24 januari 2013 21:54
Goede blog!
R. - Donderdag 24 januari 2013 21:58
Ik vind eten naar behoefte best wel lastig. Vaak weet ik niet zo goed of ik nou trek/honger heb of niet. Volgens mijn vriend is het iets met een gevoel in je maag maar dat herken ik niet zo.

Ik heb doorgaans ook minder trek dan dat ik eten nodig heb, tenzijn het om zoete en vette dingen gaat, die gaan er altijd wel in.

Ik ben verder wel heel makkelijk geworden met eten. Ik mag alles van mezelf en heb geen angst om aan te komen. Misschien komt het doordat ik al zo lang verstoord eten heb, dat een normaal hongergevoel niet meer terugkomt. Het is eigenlijk al verstoord vanaf dat ik baby was. Om andere redenen dan een eetstoornis maar toch..
G. - Vrijdag 25 januari 2013 00:04
Jaaaa :) dit wil ik ook!
Fijn om te lezen deze blog.
EB - Vrijdag 25 januari 2013 10:18
Ik dacht altijd dat ik nooit vrij zou kunnen eten, maar dat is me toch gelukt! Dat geeft echt veel vrijheid. Net als wat je zegt voelde ik me ook schuldig bij een boterham minder of een tussendoortje overslaan, maar dat hoort inderdaad bij vrij eten. Op een ander moment eet ik misschien wel het dubbele van wat ik eerder mocht/moest van mezelf dus zo blijft dat wel in balans. Ook tijdstippen loslaten heeft zoveel vrijheid gegeven. De ene keer wil mijn lichaam lunch om 11 uur, de andere keer pas om 2 uur. Het mag allemaal :)
Cylu - Vrijdag 25 januari 2013 17:02
Ik zit super vast aan mijn eetlijst. Bedankt voor het plaatsen van deze blog! Deze tips kan ik goed gebruiken.
D. - Dinsdag 5 februari 2013 21:17
Hebben jullie ook meer trek in een koekje dan bijvoorbeeld in een boterham?
Onegirl - Vrijdag 1 november 2013 11:12
Maar wat ik eigenlijk nog wel een beetje mis:
Hoe kun je dan op gevoel gaan eten.
Ik bedoel, hoe pak je dat aan?
Bianca - Zondag 5 januari 2014 14:58
Ik voel me juist heel prettig met mijn eetlijst.... een soort rust... en ben me er van bewust dat het goed voor me is.... Ik geniet nu al van alles wat ik eet... dit is een grote stap geweest voor mij... ik vind nog steeds dat ik errug veel mag eten... maar dat is wel dat stukje vrijheid wat ik ervaar
anouk_xx - Donderdag 13 november 2014 15:56
ik ben een meisje van 14 en een half. ben 170cm en weeg x .. ik heb al 6jaar anorexia nervosa.. en we zijn deze week begonnen met een eetlijst.. ik heb t 1dag volgehouden.. maar ik zag me meteen helemaal dik worden mn buik zette op.. maar nee.. dan zou ik dood gaan als ik nog een maand zo doorging.. het lukt me ook niet.. ik wil heeeel erg graag beter worden, eten wat ik lekker vind, niet heletijd sport en pijn heb.. geniet van eten en geen schuldgevoel hebben.. ik verlang zo erg om lasange te eten.. maar ik mag het niet en kan t niet.. ana heeft mn hele macht.. en word zelf helemaal gek.. mijn wil is er en probeer het echt.. maar het lukt gewoon niet.. kan iemand me tips geven.. misschien dat je in de zelfde situatie zit of heb gezeten? sorry voor dit ongemak.. liefs anouk

-aangepast, zie huisregels-