De spaarstand en een eetstoornis

 

Op het forum zien we vaak vragen over stofwisseling en spaarstand. 'Ik eet heel weinig, maar toch val ik niet af, hoe kan dit? Ik heb een minimale eetlijst gekregen en ik kom direct heel veel aan, hoe zit dat?' Dit komt doordat te weinig eten ervoor zorgt dat je stofwisseling in de spaarstand gaat. Wat houdt dit precies in en wat betekent dit voor je lichaam en je gewicht?

Stofwisseling
Je lichaam heeft een basaal metabolisme, ook wel een ruststofwisseling genoemd. Dit metabolisme zorgt ervoor dat belangrijke functies zoals het op temperatuur houden van je lichaam, je bloedsomloop, ademhaling en dat soort zaken goed verlopen. Dit kost het lichaam iedere dag energie ook al doe je verder niets. Naar schatting kost dit 60 tot 75 procentvan je dagelijkse energieverbruik. Het energieverbruik verschilt echter per persoon. Dit hangt onder andere af van het geslacht, leeftijd, lengte en gewicht. Zo hebben mannen een hogere ruststofwisseling omdat ze meer spierweefsel hebben dan vrouwen.

ontbijtje

De stofwisseling wordt vaak vergeleken met een auto met of zonder benzine. Zit er benzine in de auto dan kan je rijden. Zit er geen benzine in dan sta je uiteraard stil. Zo werkt het ook in het lichaam. Door te weinig te eten, krijg je minder benzine in je lichaam en kan je motor niet goed zijn werk doen. Eigenlijk is het een mooi principe van je lichaam om zuiniger met zijn energie om te gaan. Het nadeel is dat als je weer gewoon gaat eten je lichaam nog wel in die zuinige stand staat en je vaak juist kan aankomen in gewicht.

''Toen ik af wilde vallen, ging ik extreem weinig eten. Ik viel amper af en kwam steeds ook weer snel aan. Ik snapte er niets van en wilde nog strenger gaan lijnen. Telkens bleef ik steken. Het frustreerde mij enorm. Toch kon ik er verder niets aan veranderen. Ik lijnde op een ongezonde manier en mijn lichaam protesteerde. Misschien maar goed ook. Pas toen ik normaal ging eten, viel ik iets af. Met mijn normale eetgedrag bleef ik op een gezond gewicht steken. Later heb ik dit gelukkig kunnen accepteren en wilde ik niet meer afvallen.'' -anoniem-

    

Spaarstand
Sommige mensen ervaren dat ze een hele poos stabiel waren in gewicht en vervolgens ineens aankomen zonder hier veel meer voor te eten dan voorheen. Dit zie je vaak als iemand lijnt en daardoor te weinig heeft gegeten. Om weer uit een spaarstand te komen is het belangrijk om weer gewoon te gaan eten, dus weer die regelmaat aan te houden van 6 eetmomenten en daarbij ook voldoende te eten. Dat zal niet meteen gebeuren als je een week weer gewoon eet. Als je een langere periode (te) weinig hebt gegeten, dan heeft je lichaam immers ook weer tijd nodig om uit de spaarstand te komen. 

carrotcakes

Gewicht
Wil je afvallen, dan is een crash-dieet dus zeker niet aan te raden. Dit bevat vaak zo weinig calorieën dat als je daarna weer gewoon gaat eten, je lichaam dit onthouden heeft en je vaak meer aankomt in gewicht. Dit is het bekende jojo-effect. Je lichaam kan dan juist in de spaarstand komen omdat deze niet niet meer weet wanneer er nu wel en wanneer er nu geen eten aankomt. Dit is dus juist niet de methode om gewicht kwijt te raken. Bij een normaal en gezond eetpatroon met ongeveer zes eetmomenten kun je sneller uit de spaarstand komen of juist voorkomen dat je in de spaarstand komt doordat de stofwisseling geactiveerd wordt. 

 

Gerelateerde blogposts

Reacties

sanne - Vrijdag 16 januari 2015 19:03
Oh ik had altijd zon hekel aan die stomme spaarstand. Zo frustrend altijd. Ik had het idee altijd dat me lichaam maar wat deed. Maar daardoor heb ik wel geleerd, dat me lichaam en gedachtes niet altijd samen werkte, zoals hierboven goed beschreven staat. (Niet afvallen bij nauwelijks eten. Bij wat meer eten wel wat afvallen, etc)

Interessant artikel, erg herkenbaar!
Odette - Vrijdag 16 januari 2015 19:13
De spaarstand heeft me in het verleden enorm gefrustreerd.. nu probeer ik het als motivatie te zien om geen eetmomenten te skippen. Want dat werkt toch niet.
Tirza - Vrijdag 16 januari 2015 19:45
Ik heb deze vraag al eerder gesteld maar helaas nog geen antwoord gekregen. Bij deze plaats ik 'm nogmaals in de hoop alsnog een antwoord te krijgen. :)

Ik ben van een heel laag gewicht aangekomen tot een "licht ondergewicht". Op dit moment eet ik een vrij grote basislijst, waarop ik al ruim 9 maanden stabiel ben. Kan het zijn dat ik nu alsnog ineens ga aankomen op deze lijst? Of is dit misschien toch mijn setpoint gewicht?
sindy - Vrijdag 16 januari 2015 22:39
@Tirza; Dat hangt van veel factoren af. Leeftijd, hoe was het voor je es (had je toen ook al licht ondergewicht), bouw, lengte (voor mensen
*maan* - Vrijdag 16 januari 2015 23:07
Maar hoe kan het dan dat mensen met anorexia wel afvallen?
... - Zaterdag 17 januari 2015 00:42
Constant te weinig eten zorgt voor tekorten...
lili - Zaterdag 17 januari 2015 09:23
Ik merkte niet veel van die spaarstand. Ik viel zeer veel af tot ernstig ondergewicht en kwam daarna amper bij met m'n eetlijst. Ik skipte ook wel een paar dingen uit die eetlijst maar toch. Mij werd gezegd dat dat kwam omdat m'n lichaam zo'n zware klap had gekregen.
lisa - Zaterdag 17 januari 2015 09:48
Ik vind het echt leuk dat de diëtiste weer meer stukjes schrijft, doe zo voort !
Astrid - Zaterdag 17 januari 2015 10:38
Die spaarstand frustreerde mij ook heel erg. In het ziekenhuis moest ik het aantal calorieën eten wat iemand moet eten om aan te komen. Maar toen ik thuis was ging ik al meteen minder eten. In het begin viel ik een beetje af maar daarna nooit meer. Ik kwam altijd aan. Niet zoveel als je 2500 calorieën zou eten maar per maand ongeveer 1 kilo. Ik snapte er niks van want ik at toch te weinig? Ik zat mezelf weer uit te hongeren maar kwam toch aan, wat heeft het dan voor zin? Iedereen vertelde me dat mijn lichaam in de spaarstand stond maar ik durfde echt niet meer te gaan eten. Na een half jaar is mijn lichaam eindelijk weer wat normaal. Maar ik moet zeggen dat die spaarstand eigenlijk wel mijn redding is geweest... want als ik weer was afgevallen zou het weer meteen de verkeerde kant op gaan.
Anon - Zaterdag 17 januari 2015 11:41
Als ze gaan bloedprikken naar je stofwisseling, kunnen ze dan zien of je in de spaarstand zit?
jacqueline - Zaterdag 17 januari 2015 12:06
Die ellendige spaarstand heeft ervoor gezorgd dat ik jaren en jaren te weinig at. Doodsbang dat als ik meer zou eten, gelijk zou aankomen. Maar toen ik eindelijk de knop om heb gezet en echt normaal ben gaan eten, kwam ik ook helemaal niet aan! Zonde, van al die jaren....Je kan veel meer eten dan je denkt!
Let it flow!
x - Zaterdag 17 januari 2015 12:16
Ik vind het ook echt fijn dat de dietiste veel berichten plaatst de laatste tijd! Bedankt hiervoor!!


@Jacqueline, wat fijn dat je dit deelt! In mijn hoofd weet ik dat je gelijk hebt, maar ja, het dan ook daadwerkelijk DOEN is nog wat anders ..
Sharon - Zaterdag 17 januari 2015 14:25
Fijn dat hier een blog over is geschreven. Ik denk dat veel mensen met een eetstoornis dit herkennen, inclusief mezelf. Door die spaarstand is het onder andere erg moeilijk om te genezen van de eetstoornis. Je houd je niet aan de eetlijst maar je eet iets meer dan eerst en je komt gelijk aan, en dan zeggen behandelaren dat de spaarstand niet bestond! Dat vond ik erg vreemd altijd, maargoed nu ik zo ver ben in mijn behandeling weet ik wat echt is en wat de eetstoornis is.
n - Zaterdag 17 januari 2015 15:19
Ik heb hier ook echt last van. Het lijkt alsof ik niet meer 'kan' afvallen. Ik eet niet belachelijk weinig meer maar probeer wel te lijnen. En als het dan met pijn en moeite lukt is het er na 1 dag normaal eten (bijv na een borrel of etentje)alweer aan. Wekenlang ellende voor niks. Zoo frustrerend want vroeger vlogen de kilo's eraf terwijl zelfs 1 kg nu onmogelijk lijkt terwijl ik heel weinig eet..
n - Zaterdag 17 januari 2015 15:21
Heel weinig voor normale begrippen maar niet voor anorexiabegrippen..
Anoniem - Zaterdag 17 januari 2015 19:00
Ik heb ook heel lang last gehad van de spaarstand. En wat de anderen ook al zeiden dat dat het heel moeilijk maakt meer te eten. Toch ben ik gaan opbouwen en kwam ik op een gewicht wat net oké was. Maar nu eet ik al ruim een half jaar meer dan wat ik at om aan te komen en waar ik stabiel op bleef en nu blijf ik maar afvallen. Ik snap het niet een het frustreert ook. De gedachte kwam zelfs in me op van zal ik weer minder gaan eten zodat ik niet afval want ik wil niet weer een extreem laag gewicht. Dat was zo ellendig.
jacqueline - Zaterdag 17 januari 2015 19:55
@ x ....Het is heel eng, maar mij hielp de gedachte: als ik meer ga eten en daadwerkelijk veel aankom en me dik voel, dan kan ik altijd weer terug naar mijn oude eetpatroon. Maar dan ben iig aangekomen van lekkere dingen en niet van een lullig appeltje extra.
Vertrouw op je lijf meid....het is niet zo onbetrouwbaar als je bang voor bent!
peetje - Zondag 24 april 2016 13:32
herkenbaar.
ik zit op dit moment in een spaarstand normaal eten word het er niet makkelijker op
omdat je dus snel aankomt en veel minder eetlust hebt
kost het meer moeite om jezelf te dwingen toch te eten.

ik zit op licht ondergewicht bijna normaal
meisjemeisje - Donderdag 5 mei 2016 22:00
heey vrienden,

wat fijn dat we alle emoties hier kwijt kunnen, dit is zoo moeilijk, ik word er zelf helemaal gekk van, ik heb 5 jaar een eetstoornis weinig eten en maar niet afvallen naar het gewicht die ik graag wilde, ik ben het zo zat geweest dat ik nu stap voor stap wil eten en ik probeer het ook maar nog steeds weinig alleen wel wat meer dan die 5 JAREN lang niks eten. ik ben daar door heeel snel aangekomen en ben erg bang durf niet meer veel te gaan eten ik durf geen brood te eten dat heb ik 5jaar niet gehad, ik heb dikke handen buik benen gezicht je ziet gwn dat ik aangekome ben helaas; ik zit volgens mij in een hele zware spaarstand ppff
anoniem - Woensdag 19 oktober 2016 19:40
Ik heb een tijd weinig gegeten en moet nu aankomen. Zelfs van het dubbele aantal calorieën kwam ik niet echt aan, dus nu eet ik bijna het driedubbele en kom een beetje aan. Ik ben nu wel heel bang dat mijn stofwisseling straks ineens terugspringt naar een veel tragere verbranding en dat ik dan zelfs van normaal eten blijf aankomen. Ik lees dit best vaak. Is dit reëel? Gebeurt dit bij (bijna) iedereen die na een periode van ondergewicht en te weinig eten weer meer gaat eten? Of maar bij sommigen?
Het maakt me erg onrustig en ik durf hierdoor niet 'op gevoel' te eten.
Hopelijk weet iemand er meer over.
xxx
lola - Maandag 13 februari 2017 09:49
ik zit al een hele lange tijd met mijn lichaam in de spaarstand. ik eet echt bijna niets. sochtens 2 mandarijnen en koffie, en avonds crackers met kaas. en ik weeg gewoon nog steeds 52-54 kilo dat schommelt een beetje. ik ben 1.65. maar ik wordt er echt gek van want ik wil gewoon stabiel 52 wegen en ik weet dat ik niet gezond aan het eten ben. ik zou het zo graag willen veranderen maar ik durf mijn eetpatroon niet om te gooien omdat ik bang ben dat ik aankom. wat moet ik doen? ik geloof echt niet dat ik met meer eten niet aankom!!!
Mall - Maandag 16 april 2018 20:41
Ik heb hetzelfde probleem
Want eerst woog ik 60 de week er na woog ik 57 en de week daarna 56 en nu Ben ik were bij af en weeg ik weer 60 kg en ik heb OOK een buikje al 1.5 jaar en ik blijf minder eten en houd me ook aan een pro ana dieet op Pinterest maar het probleem is dat ik gek word van het buikje dat ik heb want als ik een t shirt aan wil doen Dan wil ik telkens iets anders aan doen om mijn buik je te laten verdwijnen voor Even maar dan word ik gek en ga ik huilen vanwege de gedachten dat ik te dik Ben en te zwaar ben.
Maar nu heb ik dus een afspraak bij de huis arts in deze week maar ik ben bang dat als ik zeg dat ik niet veel eet en dat ik last heb van dat Jojo efekt dat mijn moeder erachter komt en dat wil ik ook niet maar ik wil gewoon echt van dat buikje en al dat overtollig vet af en al helemaal afvallen zonder daarna weer bij te Komen
Kan iemand mij helpen ik word gek en ik voel me telkens vreselijk als uit of in de douche ga
Kan iemand me alsjeblieft helpen. 😭😥🤐😓😭