Wat jij ziet, is niet waar dit over gaat

Opmerkingen over lichamen worden vaak gedachteloos gemaakt. Strakke kaaklijnen, dunne benen, ingevallen gezichten of de kleinste maten; ze klinken onschuldig, misschien zelfs wel lief. Toch dragen ze een boodschap in zich die dieper raakt dan bedoeld: alsof wat zichtbaar is, het hele verhaal vertelt. Alsof herstel te vangen is in uiterlijk, in vorm, in verandering die je met het blote oog kunt waarnemen. Alsof een maatje groter betekent dat het mentaal ook de goede kant op gaat, alsof een gezond gewicht het enige doel is. Maar wat jij ziet, is niet waar dit over gaat.

wat je niet ziet

Wat je ziet, is een lichaam dat verandert. Wat je niet ziet, is alles wat daarvoor nodig was. Je ziet niet hoe een lichaam langzaam weer durfde te functioneren zoals het bedoeld is. Je ziet niet hoe een menstruatie terugkeert na een lange periode van afwezigheid, je ziet niet dat je later kan kiezen om kinderen te krijgen nadat die keuze je is ontnomen. Je ziet niet hoe botten weer een kans krijgen om sterker te worden, hoe een hart minder hoeft te vechten om gewoon zijn werk te doen. Je ziet niet hoe energie terugkomt, hoe de constante ruis in het hoofd afneemt en hoe er ruimte ontstaat voor gedachten die niet alleen draaien om controle, angst of tekort.

wat herstel niet is

Herstel is geen esthetische keuze. Het is geen fase en geen voorkeur. Het is een medische, mentale en emotionele noodzaak. Het gaat niet over “aankomen”, maar over blijven leven, over leven in plaats van overleven. Toch wordt herstel in de buitenwereld vaak herleid tot uiterlijk. Tot wat zichtbaar verandert van een omhulsel van een eetstoornis tot een gezond lichaam. Daardoor kunnen opmerkingen, ook als ze goedbedoeld zijn, pijnlijk binnenkomen. Ze brengen de focus terug naar iets waar iemand zich juist van probeert los te maken. Zelfs complimenten kunnen zwaar voelen wanneer ze impliciet zeggen dat een lichaam nu pas goed genoeg is, of dat het daarvoor niet voldeed.

Deze veranderingen gaan niet over mooi zijn. Ze gaan niet over slank of vol, over aantrekkelijk of acceptabel. Ze gaan over kwaliteit van leven. Over weer aanwezig kunnen zijn in het hier en nu, over energie hebben om relaties te onderhouden, over een lichaam dat niet langer een strijdtoneel is maar een plek om in te wonen. Ze gaan over een hoofd dat niet constant in gevecht is en over durven nadenken over een toekomst. Ze gaan over hobby’s oppakken, je weer kunnen concentreren voor hetgeen wat jou drijft. Het gaat niet over eten.

ruimte om te groeien

Tijdens mijn herstel kostte mijn leerplicht al zoveel moeite, dat er daarnaast geen ruimte was voor wat mij dreef. Er was geen ruimte voor afspreken met vriendinnen, er was geen ruimte voor leuke activiteiten ondernemen met familie, er was geen ruimte om te genieten van vakanties en mijn tienerjaren. Het is niet voldoende om enkel te voldoen aan je plichten, er is ook ruimte nodig voor de dingen die jou drijven, de hobby’s die zijn verwaarloosd door die eetstoornis. Overgaan van klas naar klas, een opleiding halen en werken zijn allemaal heel knap en mooi, maar de echte groei zit niet in je plichten en in wat mensen zien.

het echte werk

Een voller gezicht staat in dit verhaal niet voor verlies, maar voor ruimte. Aankomen staat niet voor falen, maar voor herstel. Veranderen betekent niet dat iemand zichzelf kwijtraakt, maar juist dat diegene zichzelf langzaam terugvindt. Wat zichtbaar is, is slechts het oppervlak; het echte werk gebeurt daaronder, in processen die je niet kunt zien, maar die van levensbelang zijn. De volgende keer dat iemand jou complimenteert over meer kleur in je gezicht, onthoud dan dat het niet om de kleur in je gezicht gaat, maar om de kleur die het leven weer krijgt. Wat zij zien, is niet waar dit over gaat.

En voor wie dit leest en zichzelf herkent: je hoeft niets uit te leggen. Niet waarom je lichaam verandert, niet waarom dat nodig is en niet waarom dit het waard is. Herstel is het waard, want wat jij in de spiegel ziet, is niet waar het in het grotere geheel om gaat.

Kom bij Proud2Bme gratis en anoniem in contact met lotgenoten, ervaringsdeskundigen, psychologen en diëtisten. Op ons forum kun je jouw verhaal delen en/of vragen stellen. Ook kan je dagelijks met ons chatten (de agenda vind je hier). Wij staan voor je klaar.