Tijdens de Ramadan zijn er mensen die vasten, en mensen die dat niet doen. En daartussen bevindt zich een grote groep die zich soms op de zijlijn voelt staan. Niet omdat ze niet betrokken zijn, maar omdat hun manier van meedoen er anders uitziet. Misschien vast je niet vanwege je gezondheid, mentale redenen, eetstoornisherstel, geloofstwijfel of simpelweg omdat dit is waar jij nu staat. Misschien vast je wel, maar voelt het toch alsof je er alleen in staat. Vorig jaar kreeg ik onder mijn blog de vraag: “hoe kan je iemand steunen die meedoet aan de Ramadan?“ Dus hierbij mijn omschrijving van wat de Ramadan teweeg kan brengen en wat je kan doen om er vanaf de zijlijn voor naasten te zijn.
Een intense maand, op meer dan een manier
Voor veel mensen is de Ramadan niet alleen een spirituele maand, maar ook een intensieve. Het dagritme verandert, het lichaam moet zich aanpassen en emoties kunnen dichter aan de oppervlakte liggen. Het is een maand van discipline, reflectie en verbinding, maar ook van vermoeidheid, prikkelbaarheid, stilte en soms eenzaamheid. Juist daarom is steun geen luxe, maar iets wat echt verschil kan maken. En die steun hoeft niet groots of ingewikkeld te zijn.
Gezien worden, zonder oordeel
Je hoeft niet te weten hoe vasten voelt om er voor iemand te kunnen zijn. Je hoeft het niet perfect te begrijpen, geen uitgebreide kennis van de islam te hebben of precies de juiste woorden te vinden. Wat vaak het meeste helpt, is simpelweg gezien worden.
Iemand die vraagt: “Hoe is deze maand voor jou?” zonder daar meteen een oordeel of verwachting aan te koppelen. Iemand die luistert zonder te willen oplossen. Iemand die ruimte laat voor iemands eigen beleving, zonder die te vergelijken met die van anderen. Het is belangrijk om ieder in zijn waarde te laten en om vragen te stellen uit interesse in plaats van oordeel. De islam is zoveel breder dan alleen vasten tijdens de Ramadan, dus zelfs als vasten niet gaat, zijn er andere manieren waarop je wel mee kan doen.
Steun zit in kleine dingen
Steun zit vaak in het alledaagse. In iets meer geduld als iemand minder energie heeft. In het niet persoonlijk nemen als iemand eerder naar huis wil. In het begrijpen dat iemands hoofd soms voller is dan normaal. In stilte laten bestaan, zonder die meteen op te vullen. Dus mocht jijzelf niet vasten of helemaal niet meedoen met de Ramadan, dan kan je steun bieden door iemand te ondersteunen die wel mee vast of wel meedoet. En dat vraagt geen grote uitbundige gebaren, maar gewoon rekening houden met elkaar. Eigenlijk zoals we dat altijd zouden willen.
Dit jaar ben ik een gedeelte van de Ramadan in Zweden voor studie en hoewel ik heel erg geniet van het studeren, mis ik mijn familie rond deze tijd ook. Een vriendin van mij bood mij aan om met haar en haar moeder het vasten te verbreken en dat aanbod betekent zo ontzettend veel voor mij. Het is voor haar geen grote moeite, maar voor mij toch een teken dat ik hele lieve mensen om mij heen heb, zelfs als mijn eigen familie ver weg is.
Weet dat het überhaupt nadenken over mensen die vasten en hoe deze maand voor hen is, al heel veel zegt over jouw karakter. Je hoeft niet groots uit te pakken, je medeleven en denken aan een ander is de ander vaak al meer waard dan je denkt.
Meedoen zonder te vasten
Het is belangrijk om te benoemen dat je ook mee kunt doen aan de Ramadan zonder zelf te vasten. De maand draait niet alleen om eten en niet-eten. Mensen vasten om allerlei persoonlijke redenen niet, en dat zegt niets over hun betrokkenheid. Meedoen kan ook betekenen: samen zijn, meeleven, gesprekken voeren, samen iftar beleven of stilstaan bij wat deze maand voor jou betekent, op jouw eigen manier.
Als niet-vasten beladen voelt
Wat vaak vergeten wordt, is dat niet iedereen die niet vast daar makkelijk in staat. Voor sommige mensen is het niet-kunnen-vasten beladen. Door ziekte, een eetstoornis, medicatie of andere omstandigheden. Dat kan gepaard gaan met schuldgevoel, schaamte of het idee tekort te schieten.
Steun betekent hier niet: pushen, invullen of zeggen wat iemand “zou moeten doen”. Steun betekent juist: erkennen dat ook deze vorm van Ramadan bestaansrecht heeft.
De zijlijn hoeft geen afstand te zijn
Vanaf de zijlijn is er geen “perfecte naaste“. Er is geen checklist voor goede steun. Je hoeft geen expert te zijn en je hoeft niet alles te snappen. Alleen al aanwezig zijn, rekening houden en laten merken dat iemand er niet alleen voor staat, is vaak al genoeg. De zijlijn hoeft geen afstand te betekenen. Het kan ook een andere manier zijn van naast iemand staan. Misschien is dat wel de kern van de Ramadan, vastend of niet: elkaar blijven zien. Ruimte maken voor ieders tempo, ieders proces en ieders manier van meedoen. Niet alles hoeft hetzelfde te zijn om verbonden te blijven. Wellicht is verschil juist hetgeen wat het gesprek laat vloeien en wat ons allemaal dichterbij elkaar brengt.
Hoe is de Ramadan dit jaar voor jou?
Kom bij Proud2Bme gratis en anoniem in contact met lotgenoten, ervaringsdeskundigen, psychologen en diëtisten. Op ons forum kun je jouw verhaal delen en/of vragen stellen. Ook kan je dagelijks met ons chatten (de agenda vind je hier). Wij staan voor je klaar.
Geef een reactie